गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

४६ आयुर्वेदौयग्रन्थमाला । [चूर्णाधिकारः
तमकश्वासे शठ्याद्यं चूर्णम् ।
शठीचोरकजीवन्तीत्वग्मुस्तापुष्कराह्वयम् ।
सुरसातामलक्येलापिप्पल्यगरुनागरम् ॥ १६९ ॥
वालकं च समं चूर्णं कृत्वाष्टगुणशर्करम् ।
सर्वथा तमके श्वासे हिक्कायां च प्रयोजयेत् ॥ १७० ॥
दन्तरोगे तिक्तकं चूर्णम् ।
मुस्तं त्रिकटुकं पाठां त्वग्बीजं वत्सकस्य च ।
निम्बं पटोलं कटुकां हरिद्रां धन्वयासकम् ॥ १७१ ॥
जातीप्रवालं भूनिम्बं मधुकं सरसाञ्जनम् ।
त्रायमाणां गुडूचीं च त्रिफलां चेति चूर्णयेत् ॥ १७२ ॥
चूर्णोऽयं तिक्तको नाम कवलः प्रतिसारिणम् ।
दन्तमूलास्यगलजाञ्रोगानाशु व्यपोहति ॥ १७३ ॥
दन्तरोगे पीतकं चूर्णम् ।
पटोलदार्बीमधुकं प्रियङ्गुमतिविषा घनम् ।
सनागपुष्पं त्रायन्ती भूनिम्बं तिक्तरोहिणी ॥ १७४ ॥
विभीतकं दाडिमत्वग्घरिहालं मनःशिला ।
समांशानि त्रिभागांशं सशैलेयं रसाञ्जनम् ॥ १७५ ॥
पीतकं चूर्णमेतद्धि मध्वाक्तं प्रतिसारणम् ।
दन्तमूलगलास्योष्ठजिह्वातालुविकारिणाम् ॥ १७६ ॥
गलरोगे कालकं चूर्णम् ।
गृहधूमो यवक्षारः पाठा व्योषं रसाञ्जनम् ।
तेजोह्वा त्रिफला रोध्रं चित्रकं चेति चूर्णयेत् ॥ १७७ ॥
सक्षौद्रं धारयेदेतद्गलरोगविनाशनम् ।
कालकं नाम चूर्णं तु दन्तास्यगलरोगनुत् ॥ १७८ ॥
मुखरोगे द्वितीयं पीतकं चूर्णम् ।
मनःशिला यवक्षारो हरितालं ससैन्धवम् ।
दार्बी त्वगेति तच्चूर्णं माक्षिकेण समायुक्तम् ॥ १७९ ॥