दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

१६८ श्रीदासबोध. [ दशक
ब्रम्हचि होऊन असावें । पुनः संसारास न यावें । चंचळपणें सर्वथा ॥ २ ॥
कल्पनेरहित जें सुख । तेथें नाहीं संसारदुःख । म्हणोनि तेंचिएक । होऊन
असावें ॥ ३ ॥ बम्हचि होईजे श्रवणें । पुन्हा वृत्तीवरी लागे येणें । ऐसें
सदा येणें । चुकेना कीं ॥ ४ ॥ मनें अंतरीं जावें । क्षणएक ब्रम्हचि व्हावें ।
पुन्हा तेथून कोसळावें । वृत्तींवरी¹ मागुती ॥ ५ ॥ ²ऐत्यावृत्ति सैरावैरा ।
किती करूं येरझारा । पायीं लावूनियां दोरा । कीटक जैसा ॥ ६ ॥ उपदेश-
काळीं तदाकार । होतां पडे हें शरीर । अथवा नेणे आपपर । ऐसें झालें
पाहिजे ॥ ७ ॥ ऐसें नसतां जें बोलणें । तेंचि वाटे लाजिरवाणें । ब्रम्ह हो-
ऊन संसार करणें । हेंहि विपरीत दिसे ॥ ८ ॥ जो स्वयें ब्रम्हचि झाला ।
तो मागुता कैसा आला । ऐसें ज्ञान माझें मजला । प्रशस्त न वाटे ॥ ९ ॥
ब्रम्ह होऊन जावें । कां ते संसारींच असावें । दोहींकडे भरंगळावें । किती
म्हणोनी ॥ १० ॥ निरूपणीं ज्ञान प्रबळे । उठोन जातां तें मावळे । मागुता
कामक्रोध खवळे । ब्रम्हरूपासैं³ ॥ ११ ॥ ऐसा कैसा ब्रम्ह झाला । दोहींकडे
अंतरला । वोडगस्तपणींच गेला । संसार त्याचा ॥ १२ ॥ घेतां ब्रम्हसुखाची
गोडी । संसारिक मागें वोढी । संसार करितां आवडी । ब्रम्हीं उपजे ॥ १३ ॥
ब्रम्हसुख नेलें संसारें । संसार नेला ज्ञानद्वारें । दोन्ही अपुरीं पुरें । एकहि
नाहीं ॥ १४ ॥ याकारणें माझें चित्त । चंचळ झालें दुश्चित । याकारणें
निश्चितार्थ । एकहि नाहीं ॥ १५ ॥ ऐसा श्रोता करी विनंती । आतां राहावें
कोणे रीती । म्हणे अखंड माझी मती । ब्रह्माकार नाहीं ॥ १६ ॥ आतां
याचें प्रत्युत्तर । वक्ता देईल सुंदर । श्रोतीं व्हावें निरुत्तर । क्षणएक आतां
॥ १७ ॥ ब्रह्मचि होऊन जे पडिले । तेचि मुक्तिपदास गेले । येर ते काय
बुडाले । व्यासादिक ॥ १८ ॥ श्रोता विनंती करी पुढती । शुको मुक्तो
वामदेवो वा⁴ हे श्रुती । दोघेचि मुक्त आदि अंतीं । बोलत असे ॥ १९ ॥
वेदें बद्ध केले सर्व । मुक्त शुक वामदेव । वेदवचनीं अभावैं५ । कैसा धरा-
वा ॥ २० ॥ ऐसा श्रोता वेदाधारें । देता झाला प्रत्युत्तरें । दोघेचि मुक्त
अत्यादरें । प्रतिपाद्य केले ॥ २१ ॥ वक्ता बोले याउपरी । दोघेचि मुक्त सृ-
१. देहभानावर. २. पुन्हा पुन्हा. ३. ब्रम्हरूप झालेल्या मला. ४. 'शुक मुक्त
किंवा वामदेव मुक्त.' ५. अविश्वास.