चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 272, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्रतात्पर्यसहितम्। २५३
द्रोणं प्रस्थेन संयुक्तं, काञ्जिकं नूनतो द्रोणं शुक्तेनात्र
विधीयते। २३५। आद्यपश्चिद्भिर्वैः पाकः कल्को- भल्लातकं कणा,
नागरं मिरिचं चैव प्रत्येकं षट्पलोन्मितं। २३६। भल्लातकास-
हत्वेतु रक्तचन्दन मुच्यते, पथ्याक्षधात्री सरलं शशाह्व
कर्कटी वचा। २३७। चोरपुष्पी शठी मुस्तं द्वयं सद्मं च सौत्व-
लम्, पिप्पलीमूलमञ्जिष्ठा साश्वगन्धा पुनर्नवा। २३८। दशमूलं
समुदितं चक्र मूर्धोरसाञ्जनं, गन्धतृणं हरिद्रा च जीवनीया
गण स्तथा। २३९। एषां त्रिपलिकै र्भागै राद्यः पाको विधीयते,
देवपुष्पी बोलपत्रं शल्लकीरसशैलजे। २४०। प्रियंगु शीरमधुरी
मांसी दारु बलाचलम्, श्रीवासो नलिका भोटीसूक्ष्मैला कुन्दुरु-
ष्करा। २४१। नखित्रयं च त्वक्पत्री मवरापूतिचम्पकं, मदनं
रेणुकापृक्का-मुरुवंच पलत्रयं। २४२। प्रत्येकं गन्धतोयेन
द्वितीयः पाक इष्यते, गन्धोदकं तु त्वक्पत्री पत्रकोशीरमुस्त-
कं। २४३। प्रत्येकं सबलामूलं पलानि पञ्चविंशतिः, कुष्ठार्धभा-
गोत्रजलप्रस्था स्तु पञ्चविंशतिः। २४४। अर्धावशिष्टाः कर्तव्याः पाके
गन्धांबुकरणे, गन्धांबुचन्दनांबुभ्यां तृतीयः पाक इष्य-
ते। २४५। कल्कोऽत्र केशवं कुष्ठं त्वक्कालीयक कुंकुमं, भद्र-
श्रियं ग्रन्थिपर्णं लताकस्तूरिका तथा। २४६। लवङ्गागुरुकक्कोल
जातीकोषफलानि च, एलालवङ्गं छल्वी च प्रत्येकं त्रिपलोन्मितं।
२४७। कस्तूरिषट्पलाचन्द्रा त्पला सार्धं च गृह्यते, वेदार्थं च
पुनः चन्द्रमदा देया तथोन्मितौ। २४८। महाप्रसारणी सेयं
राजभोग्या प्रकीर्तिता, गुणा न्प्रसारणीनां तु वहत्येषा
बलोत्तमात्। २४९। अत्र शुक्तिविधि र्मण्डः प्रस्थः पञ्चाढ-
कोन्मितं, काञ्जिकं कुडवं दध्नो गुडप्रस्थोऽमुमूलकात्। २५०।
फलान् यष्टौशोधितार्धा त्पलं षोडशकं तथा, कणाजीरकसिन्धूत्थ
हरिद्रामरिचं पृथक्। २५१। द्विपलं भाविते भाण्डे शुक्तेनाष्टदिन