बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

६९४ बृहत्संहिता
२५६. शार्दूलहंससमदद्विपगोपतीनां तुल्याः भवन्ति गतिभिः शिखिनाञ्च भूपाः ।
येषाञ्च शब्दरहितं स्तिमितञ्च यातं तेऽपीश्वराः द्रुतपरिप्लुतगा दरिद्राः ॥
इति कस्य कथनम्?
(अ) शौनकस्य (स) पराशरस्य
(ब) कश्यपस्य (द) वराहमिहिरस्य
२५७. कः पुरुषः भाग्यशाली कथ्यते?
(अ) यस्य श्रान्ते यानं भवति (स) यस्य तृषापरिगतस्य पानं भवति
(ब) यस्य बुभुक्षायामशनं भवति (द) यस्य भयकाले रक्षा भवति
२५८. श्रान्तस्य यानमशनं च बुभुक्षितस्य पानं तृषापरिगतस्य भयेषु रक्षा ।
एतानि यस्य पुरुषस्य भवन्ति काले धन्यं वदन्ति खलु तं नरलक्षणज्ञाः ॥
इति कुतः गृहीतम्?
(अ) सनत्कुमारसंहितातः (स) बृहत्संहितातः
(ब) भृगुसंहितातः (द) वाराहीसंहितातः
२५९. कति प्रशस्तपुरुषाः?
(अ) चत्वारः (स) षट्
(ब) पञ्च (द) सप्त
२६०. हंसयोगो कदा जायते?
(अ) स्वोच्चे स्वभे केन्द्रगे गुरौ (स) चतुर्थदशमसप्तमलग्नगे देवगुरौ
(ब) स्वक्षेत्रे केन्द्रगे गुरौ (द) कर्कराशिगते बृहस्पतौ
२६१. केन शशयोगो जायते?
(अ) सूर्येण (स) सौर्येण
(ब) चन्द्रमसा (द) बुधेन
२६२. रुचकयोगः कस्माज्जायते?
(अ) गुरुणा (स) भौमेन
(ब) राहुणा (द) केतुना
२६३. भद्रयोगः केन ग्रहेण भवति?
(अ) कुजेन (स) गुरुणा
(ब) बुधेन (द) शनैश्चरेण
२६४. स्वक्षेत्रे तु चतुष्टयेऽथ वलिभिः स्वोच्चे स्थितैर्वा ग्रहैः
शुक्राङ्गारकमन्दजीवशशिजैरेतैर्यथाप्रक्रमम् ।
मालव्यो रुचकः शशोऽथ कथितो हंसश्च भद्रस्तथा
सर्वेषामतिविस्तरान्मुनिमतात् सङ्ख्यते लक्षणम् ॥
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA