बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

वस्तुनिष्ठप्रश्नाः
१. कस्मिन् युगे वास्तुपुरुषोत्पत्तिः?
(अ) कृतयुगे (स) द्वापरे
(ब) त्रेतायाम् (द) कलियुगे
२. विचित्रमपरिचितपुरुषं कैः गृहीतम्?
(अ) असुरैः (स) किन्नरैः
(ब) देवैः (द) मनुजैः
३. तं पुरुषममरगणेन कुत्र न्यस्तम्?
(अ) आकाशे (स) जले
(ब) भूमौ (द) गर्ते
४. तं कथं न्यस्तवन्त अमराः?
(अ) ऊर्ध्वमुखं कृत्वा (स) अधोमुखं कृत्वा
(ब) तीर्यङ्मुखं कृत्वा (द) दक्षिणवक्रमुखं विधाय
५. देवैः विन्यस्तस्य पुरुषस्य किन्नाम कल्पितम्?
(अ) वास्तुपुरुषः (स) असुरः
(ब) दानवः (द) मानवः
६. तं पुरुषं 'वास्तुपुरुष' इति केन समुद्धोषितम्?
(अ) देवैः (स) दानवैः
(ब) मुनिभिः (द) ब्रह्मणा
७. तं पुरुषमधोमुखं विन्यस्य किमकुर्वन् देवगणाः?
(अ) तस्योपरि न्यवसन् (स) तमपूजयन्
(ब) स्वस्थानं कल्पितवन्तः (द) गृहरक्षकं तमकल्पयन्
८. पुरा कृतयुगे ह्यासीन्महद्भूतं समुपस्थितम्।
व्याप्यमानं शरीरेण सकलं भुवनं ततः॥
तद्दृष्ट्वा विस्मयं देवा गताः सेन्द्रा भयावृताः।
ततस्तै क्रोधसन्तप्तैर्गृहीत्वा तमथासुरम्॥
विनिक्षिप्तमधोवक्त्रं स्थितास्तत्रैव ते सुराः।
तमेव वास्तुपुरुषं ब्रह्मा समभिकल्पयेत्॥
इति कस्य वचनम्?
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA