बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

ग्रहगोचराध्यायः ६०५
शुभकृच्छुभफलाप्रदो ग्रहः। कालं शुभदशाकालं वर्तमानमपेक्ष्य यत्र पुरुषं वाप्यपेक्ष्य
तदनुरूपं फलं विदधाति करोति। एतदुक्तं भवति—शोभना यस्य दशा वर्तते, तस्य ग्रह-
गोचरानुकूलाः शुभं फलं प्रयच्छन्ति। तथा च पुरुषस्य यत् फलं सम्भाव्यते तस्यैव शोभनं
फलं प्रयच्छति, नापात्रस्य। अत्र दृष्टान्तमाह—न मधौ बहु कमिति। मधौ वसन्ते मेघवि-
तानो घनसमूहः कं पयो विसृजत्युत्सृजत्यपि कुडवे भाण्डविशेषे पात्रे न बहु वर्षति।
वाशब्दोऽत्र इवार्थे। यथा न तत्र प्रभूतं वर्षति। यतो मधौ तत्कालं जलं कुडवमापने तन्न
पर्याप्तमिति। वृत्तमेतद्वितानम्। तल्लक्षणम्—
त्रिसगैरपि विद्धि वितानम्।
सोऽन्तगुरुः। सकारत्रयम्। अन्ते गुरुः। एतद्वितानं विद्धि जानीहि।।४६।।
न्यासः— स स स गु
।।ऽ ।।ऽ ।।ऽ ऽ
अथ गोचराशुभस्थानस्थितानां ग्रहाणां पूजनं भुजङ्गविजृम्भितेनाह—
रक्तैः पुष्पैर्गन्धैस्ताम्रैः कनक
कनकवृषभकुलकुसुमैर्दि