बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)
Brihat Samhita Vol 2 with Vimala Hindi Commentary
आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा
पृष्ठ 39, कुल 760 में से
संदर्भ में पढ़ेंवास्तुविद्याध्यायः ११
तान्यङ्गुलान्यधिकानि कार्याणि। अत्र केचित् पठन्ति—व्यतिक्रमादङ्गुलानि चैतेषामिति।
अन्ये एवं व्याचक्षते। यथा—एतान्यङ्गुलानि क्षयो हानिरेषां हस्तानां कार्यः। एतद्वृद्ध-
स्थपतिभिर्नाङ्गीकृतम्। अत्र यथा सेनापतिचातुर्वर्ण्यविवरतो राजपुरुषाणामिति तच्छाला-
लिन्दयोरपि कार्यमिति ।।१८-१९।।
अथ वीथिकाप्रमाणं तदुपलक्षितानां च वास्तूनां नामान्याह—
शालात्रिभागतुल्या कर्तव्या वीथिका बहिर्भवनात्।
यद्यग्रतो भवति सा सोष्णीषं नाम तद्वास्तु ॥२०॥
सायाश्रयमिति पश्चात् सावष्टम्भं तु पार्श्वसंस्थितया ।
सुस्थितमिति च समन्ताच्छास्त्रज्ञैः पूजिताः सर्वाः ॥२१॥
शाला के तृतीयांशतुल्य भवन के बाहर वीथिका ( स्थला = कृत्रिम भूमि )
बनानी चाहिये। यह जिस भवन के पूर्व में हो वह 'सोष्णीष', जिसके