बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)
Brihat Samhita Vol 2 with Vimala Hindi Commentary
आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा
पृष्ठ 164, कुल 760 में से
संदर्भ में पढ़ें१३६ बृहत्संहिता
एतैः सहान्यः कल्कः प्राग्वत् कृतः। एतैः सलिलद्रोणः क्वाथयितव्योऽष्टभाग-शेषश्चेत्यादि।
वज्रतलो नाम अयमपि प्रथमगुणैस्तेष्वेव कार्येष्विति।।७।।
अन्यदप्याह—
अष्टौ सीसकभागाः कांस्यस्य द्वौ तु रीतिकाभागः।
मयकथितो योगोऽयं विज्ञेयो वज्रसङ्घातः ॥८॥
इति श्रीवराहमिहिरकृतौ बृहत्संहितायां वज्रलेपलक्षणं
नाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥५७॥
आठ भाग सीसा, दो भाग कांसा, एक भाग पीतल—इन सबको एक जगह गलाने
से मयकथित 'वज्रसङ्घात' नामक चौथा लेप सिद्ध होता है।।८।।
इति 'विमला' हिन्दीटीकायां वज्रलेपाध्यायः सप्तपञ्चाशत्तमः ॥५७॥
अष्टौ भागाः सीसकस्य। कांस्यस्य द्वौ भागौ। रीतिकाभाग एकः। अयं योगो वज्र-
सङ्घातो नाम। मयकथितो मयेनोक्तो विज्ञेयो ज्ञातव्यः। अयमपि प्रथमगुणैस्तेष्वेव कार्येष्विति।
अत्र प्रमाणानुसारेण नामपरिकल्पनोक्ता। अन्ये सममात्राः कार्या इत्यागमः। तथा च मयः—
संगृह्याष्टौ सीसभागान् कांस्यस्य द्वौ तथांशकम्।
रीतिकायास्तु सन्तप्तो वज्राख्यः परिकीर्तितः।। इति।।८।।
इति श्रीभट्टोत्पलविरचितायां संहिताविवृतौ वज्रलेपलक्षणं नाम
सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ॥५७॥
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA