बृहत्संहिता: प्रथम भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)
Brihat Samhita Vol 1 with Vimala Hindi Commentary
आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा
पृष्ठ 449, कुल 728 में से
संदर्भ में पढ़ेंसन्ध्यालक्षणाध्यायः ४०७
सन्ध्या तु योजनं याति विद्युद्भासा षडेव हि।
मेघशब्दस्तु पञ्चानां योजनानां फलप्रदः।।
उल्का सर्वत्र फलदा शुभा वाऽप्यशुभापि वा।। इति।।३२।।
अथान्येषामप्याह—
प्रत्यर्कसंज्ञः परिधिस्तु तस्य त्रियोजनाभः परिघस्य पञ्च।
षट्पञ्चदृश्यं परिवेषचक्रं दशामरेशस्य धनुर्विभाति ॥३३॥
इति श्रीवराहमिहिरकृतौ बृहत्संहितायां सन्ध्या-
लक्षणाध्यायस्त्रिंशत्तमः ॥३०॥
प्रतिसूर्य नामक परिधि का तीन योजन तक, परिघ का पाँच योजन तक, परिवेषचक्र
का पाँच या छः योजन तक और इन्द्रधनुष का दश योजन तक प्रकाश जाता है और उतनी
ही दूर तक ये सब फल भी देते हैं।।३३।।
इति 'विमला'हिन्दीटीकायां सन्ध्यालक्षणाध्यायस्त्रिंशत्तमः ॥३०॥
प्रत्यर्कसंज्ञो यः प्रतिसूर्यस्तस्य परिधिस्त्रियोजनाभः, त्रयाणां योजनानां तस्य कान्ति-
र्दृश्यते। योजनत्रये फलद इत्यर्थः। परिघस्य पञ्च, पञ्चसु योजनेषु परिघो दृश्यते। ताव-
त्स्वेव फलद इत्यर्थः। परिवेषचक्रं परिवेषमण्डलं षट्पञ्चदृश्यम्, षट्सु पञ्चसु वा योज-
नेषु दृश्यते। तावन्मात्र एव फलदम्। अमरेशस्येन्द्रस्य धनुरिन्द्रचापं च दशयोजनानि विभाति
प्रकटीकरोति। दशानां योजनानां फलप्रदमित्यर्थः।।३३।।
इति श्रीभट्टोत्पलविरचितायां संहिताविवृतौ सन्ध्यालक्षणं
नाम त्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥३०॥
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA