बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXXXVIII. Sl. 37-41.] अष्टाशीतितमोऽध्यायः 689
it cries repeatedly as “ बकबक ”, it indicates quarrel ;
the “ Tatattata ” sound leads only to sufferings ; and the
rest being “ Burning ” are not favourable.
सारसकूजितमिष्टफलं तद्युगपद्विरुतं मिथुनस्य ।
एकरुतं न शुभं यदि वा स्यादेकरुते प्रतिरौति चिरेण ॥३७॥
Sloka 37.—The simultaneous cries of a pair of
cranes are of favourable effects ; but when one alone
cries, or when the other follows the cry after a long time,
it is inauspicious.
चिरिलिविरिलिविति स्वनैः शुभं करोति पिङ्गला ।
अतोऽपरे तु ये स्वराः प्रदीप्तसञ्ज्ञितास्तु ते ॥३८॥
Sloka 38.—The Pingala bird brings luck with its
sound चिरिलिविरिलि; all other sounds of it are termed ‘Burn-
ing,” i. e., malefic.
इशिविरुतं गमनप्रतिषेधि कुशुकुशु चेत् कलहं प्रकरोति ।
अभिमतकार्यगतिं च यथा सा कथयति तं च विधिं कथयामि ॥
Sloka 39.—If it produces an ‘ Isi ” sound, then the
journey will not be a success ; if a “ Kusu kusu ” sound,
it creates quarrel. I am now going to tell you the way
in which the bird indicates the fulfilment of one’s che-
rished objects.
दिनान्तसन्ध्यासमये निवासमागम्य तस्याः प्रयतश्च वृक्षम् ।
देवान् समभ्यर्च्य पितामहादीन् नवाम्बरस्तं च तरुं सुगन्धैः ॥४०॥
एको निशीथेऽनलदिक्स्थितश्च दिव्यैतरैस्तां शपथैर्नियोज्य ।
पृच्छेद्यथाचिन्तितमर्थमेवमनेन मन्त्रेण यथा शृणोति ॥४१॥
Slokas 40-41.—Being pure and clad in new clothes,
one should approach in the evening the tree which is the
abode of the Pingala, and worship Brahman and other
बृ. सं 87.