बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

688 बृहत्संहितायाम् [Adh. LXXXVIII. Sl. 34-36.
all other sounds are said to be “Burning”; those that
are 'full' are auspicious, while the “Burning” ones are
of evil consequences.
भीता रुवन्ति कुकुकुकिति ताम्रचूडा-
स्त्यक्त्वा रुतानि भयदान्यपराणि रात्रौ ।
स्वस्थैः स्वभावविरुतानि निशावसाने
ताराणि राष्ट्रपुरपार्थिववृद्धिदानि ॥३४॥
Sloka 34.—The cocks crow as कुकुकुकु when they
are frightened; all sounds barring the above at night
produce fear; the high-pitched and natural sounds pro-
duced by them free from illness towards the end of the
night, bestow prosperity on the realm, city and sovereign.
नानाविधानि विरुतानि हि छिप्पिकाया-
स्तस्याः शुभाः कुलुकुलुर्न शुभास्तु शेषाः ।
यातुर्बिडालविरुतं न शुभं सदैव
गोस्तु क्षुतं मरणमेव करोति यातुः ॥३५॥
Sloka 35.—The Chippika sounds in many ways,
but its “Kulukulu” sound alone is favourable; and the
rest are harmful. Never is the mewing of a cat favoura-
ble to a traveller. The sneezing of a cow certainly
brings about the death of the traveller.
हुंहुं गुग्लुगिति प्रियामभिलषन् क्रोशत्युलूको मुदा ॰
पूर्णं स्याद्गुरुक्लु प्रदीप्तमपि च ज्ञेयं सदा किस्किसि ।
विक्षेपः कलहो यदा बलबलं तस्याः सकृद्भाषितं
दोषायैव टटहुटेति न शुभाः शेषाश्च दीप्ताः खराः ॥३६॥
Sloka 36 ---When the owl wishes for mating, it
cries joyously as “हुंहुं गुग्लुक्”. Its गुरुक्लु sound is “full”,
while the “किस्किसि” sound is always “Burning”. When