बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

534 [Adh. LXIV. Sl. 1-3.
अरुणसमंवपुर्वा सर्षपाकारचित्रः
सकलनृपमहत्त्वं मन्दिरस्थः करोति ॥१॥
Sloka 1.—A tortoise that has the colour of crystal or
silver, that is marked with blue lines, that has a pot-like
body, a beautiful back-bone, or has a red body, and is
ornamented with spots in the form of white mustard
seeds, gives one the over-lordship of all kings when be-
ing kept at home.
अञ्जनभृङ्गश्यामतनुर्वा विन्दुविचित्रोऽव्यङ्गशरीरः ।
सर्पशिरा वा स्थूलगलो यः सोऽपि नृपाणां राष्ट्रविवृद्धयै ॥२॥
Sloka 2.—A tortoise that has a body dark in
colour similar to collyrium or bee, that is beautified by
spots, that has a full-grown body, a serpentine head or a
broad neck, also conduces to the prosperity of the realms
of kings.
वैडूर्यरुविट् स्थूलकण्ठस्त्रिकोणो गूढच्छिद्रश्चोरुवंशश्च शस्तः ।
क्रीडावाप्यां तोयपूर्णे मणौ वा कार्यः कूर्मो मङ्गलार्थं नरेन्द्रैः ॥३॥
Sloka 3.—A tortoise that has the lustre of beryl, a
thick neck, a triangular shape, hidden cavities and a fine
back-bone is auspicious. Such a tortoise should be kept
in a pleasure-lake or in a basin full of water by kings for
the sake of auspiciousness.
तथा च गर्गः ।
शङ्खदर्भप्रतीकाशश्चक्राभो रजतप्रभः ।
समो वैदूर्यवर्णाभो यो भवेद्दृष्टसर्षपः ॥
यश्च वा कोकिलाभासो राजीवाभश्च यो भवेत् ।
पीतकाञ्चनवर्णस्तु पुण्डरीकसमप्रभः ॥
गोधामुखं त्रिकोणं च तथा मण्डूकवर्धनम् ।
स्त्रीपुत्रमतिदं विन्द्यात् कूर्म्मं राष्ट्रविवर्धनम् ॥
Thus ends the 64th Adhyaya on "the Signs of Tortoises."