बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXIII. Sl. 2-3.] चतुःषष्टितमोऽध्यायः 533
तथा च गर्गः ।
श्वेतस्ताम्राक्षः शुक्लस्ताम्राक्षस्त्वृजुवालधिः ।
अनावृत्ताङ्गुलीः खङ्गस्ताम्रचूडः प्रशस्यते ॥
अस्यालापी यवग्रीवो दधिवर्णः शुभाननः ।
प्रशस्तास्यः स्थूलशिरा हारिद्रचरणो द्विजः ॥
भक्षास्ताम्रावक्त्रांश्च स्निग्धवर्णांश्च पूजिताः ।
दीनांश्चैव विवर्णांश्च विस्वरांश्च विगर्हिताः ॥
यवग्रीवो यो वा बदरसदृशो वापि विहगो
बृहन्मूर्धा वर्णैर्भवति बहुभिर्यश्च रुचिरः ।
स शस्तः सङ्ग्रामे मधुमधुपवर्णश्च जयकृ-
न्न शस्तो योऽतोऽन्यः कृशतनुरवः खञ्जचरणः ॥२॥
Sloka 2.—A cock which has a neck of the shape of
barley corn, which has the colour of Jujube fruit, a big
head, or looks beautiful with various culours is commend-
able in fight. So also one which has the colour of
honey or bee brings victory. One that possesses con-
trary characteristics is not auspicious. One that has an
emaciated body, a feeble voice and lame legs is also not
good.
कुक्कुटी च मृदुचारुभाषिणी स्निग्धमूर्तिरुचिराननेक्षणा ।
सा ददाति सुचिरं महीक्षितां श्रीयशोविजयवीर्यसम्पदः ॥३॥
Sloka 3.—A hen with a gentle and sweet voice,
glossy body and beatiful face and eyes, brings for a long
time abundance of wealth, fame, victory and valour
to kings.
Thus ends the 63rd Adhyaya on "the Signs of Cocks."
कूर्मलक्षणम् ॥६४॥ Signs of Tortoises.
स्फटिकरजतवर्णो नीलराजीविवित्रः
कलशसदृशमूर्त्तिश्चारुवंशश्च कूर्मः ।