बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LVIII. Sl. 17-21.] अष्टपञ्चाशोऽध्यायः 507
between the heart and the navel. The distance between
the centre of the navel and the penis is the same as
above.
ऊरू चाङ्गुलमानैश्चतुर्युता विशतिस्तथा जङ्घे ।
जानुकपिच्छे चतुरङ्गुले च पादौ च तत्तुल्यौ ॥१७॥
Sloka 17. —The thighs measure 24 digits in length ;
so do the shanks. The knee caps are 4 digits and the
feet are also 4 digits in height.
द्वादशदीर्घौ षट् पृथुतया च पादौ त्रिकायताङ्गुष्ठो ।
पञ्चाङ्गुलपरिणाहौ प्रदेशिनी त्र्यङ्गुलं दीर्घा ॥१८॥
Sloka 18.—The feet are 12 digits long and 6 broad;
the great toes are 3 digits in length, and 5 digits in
circumference ; the second toe is 3 digits long.
अष्टांशाष्टांशोनाः शेषाङ्गुल्यः क्रमेण कर्तव्याः ।
सचतुर्थभागमङ्गुलमुत्सेधोऽङ्गुष्ठकस्योक्तः ॥१९॥
Sloka 19. --The remaining toes should be less by an
eighth than the preceding one in order. The ele-
vation of the big toe is 1 1/4 digits ; and that of the others
less by an eighth than the preceding one in succession.
अङ्गुष्ठनखः कथितश्चतुर्थभागोनमङ्गुलं तज्ज्ञैः ।
शेषनखानामर्धाङ्गुलं क्रमात् किञ्चिदूनं वा ॥२०॥
Sloka 20.—The experts have laid down that the
nail of the big toe should be 3/4 digit ; that of the other
toes at 1/2 digit or a little lessened for each succeeding toe.
जङ्घाग्रे परिणाहश्चतुर्दशोक्तस्तु विस्तरात् पञ्च ।
मध्ये तु सप्त विपुला परिणाहात् त्रिगुणितः सप्त ॥२१॥