बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

506 बृहत्संहितायाम् [Adh. LVIII. Sl.. 12-16.
पर्यन्तात् पर्यन्तं दश भ्रुवोऽर्द्धाङ्गुलं भ्रुवोर्लेखा ।
भ्रूमध्यं द्व्यङ्गुलकं भ्रूदैर्घ्येणाङ्गुलचतुष्कम् ॥१२॥
Sloka 12.—The brows measure ten digits from end
to end ; the line of the brows is 1/2 digit in width ; the
interval between the brows is 2 digits and the length of
each brow is 4 digits.
कार्या तु केशरेखा भ्रूबन्धसमाङ्गुलार्धविस्तीर्णा ।
नेत्रान्ते करवीरकमुपन्यसेदङ्गुलप्रमितम् ॥१३॥
Sloka 13 —The line of hair should be made equal
(ten digits) to the brows conjoined, and half a digit
thick. At the end of the eyes must be made the inner
corner, one digit in extent.
द्वात्रिंशत्परिणाहाच्चतुर्दशायामतोऽङ्गुलानि शिरः ।
द्वादश तु चित्रकर्मणि दृश्यन्ते विंशतिरदृश्याः ॥१४॥
Sloka 14.—The head is 32 digits in circumference,
and 14 digits in width. But in a picture, only 12 digits
are visible and the remaining 20 are not visible.
आस्यं सकेशनिचयं षोडश दैर्घ्येण नग्नजित्प्रोक्तम् ।
ग्रीवा दश विस्तीर्णा परिणाहाद्विंशतिः सैका ॥१५॥
Sloka 15.—The face and the hair put together, are
16 digits in length according to Nagnajit (i. e. the face,
14 digits and hair-line, 2 digits). The neck has a width
of 10 digits and its circumference is 21 digits.
कण्ठाद्द्वादश हृदयं हृदयान्नाभी च तत्प्रमाणेन ।
नाभीमध्यान्मेढ्रान्तरं च तत्तुल्यमेवोक्तम् ॥१६॥
Slokas 16.—The distance between the lower part
of the neck and the heart is 12 digits; so also is that