बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LVI. Sl. 6-9.] षट्पञ्चाशोऽध्यायः 493
which resound with the notes of swans, flamingoes,
Kraunchas and ruddy geese, and which have the aquatic
animals resting in the shade of the Nichula trees on their
bank.
क्रौञ्चाकाञ्चीकलापाश्च कलहंसकलस्वराः ।
नद्यस्तोयांशुका यत्र शफरीकृतमेखलाः ॥६॥
फुल्लतीरद्रुमोत्तंसाः सङ्गमश्रोणिमण्डलाः ।
पुलिनाभ्युन्नतोरस्या हंसहासाश्च निम्नगाः ॥७॥
Slokas 6-7.—Likewise do they dwell in places where
the rivers have large girdles of Krauncha birds, sweet
voice in the form of the melodious notes of the royal
swans, silken saree of the water, belts made of fishes, the
floral ear-decorations in the form of the trees in bloom on
the banks, round buttocks of confluences, lofty bosoms of
sand-dunes, and merry laughter of the swans.
वनोपान्तनदीशैलनिर्झरोपान्तभूमिषु ।
रमन्ते देवता नित्यं पुरेषूद्यानवत्सु च ॥८॥
Sloka 8.—They sport always in the vicinity of
forests, rivers, mountains and cataracts; and in towns
with pleasure-gardens
तथा च काश्यपः
हरितोज्ज्वलतोयाश्च वाप्यः पक्षिविरावृताः ।
वनोपवनमध्येभ्यो नित्यमुत्फुल्लितद्रुमाः ॥
हंसकारण्डवाकीर्णाः कोकिलालापनादिताः ।
षट्पदागीतमधुरा नृत्यद्भिः शिखिभिर्युताः ॥
तत्र देवा रतिं यान्ति सान्निध्याच्चिरसंस्थिताः ।
भूमयो ब्राह्मणादीनां याः प्रोक्ता वास्तुकर्मणि ।
ता एव तेषां शस्यन्ते देवतायतनेष्वपि ॥९॥
Sloka 9.—The several sorts of soil recommended for
the construction of houses for the several castes* are like-