सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 511, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 511

492 बृहत्संहितायाम् [Adh. LVI. Sl. 3-5.
Sloka 2.—One wishing to enter the worlds attained
by performing sacrifices and sinking wells and the like,
should build a temple, whereby one would get the fruits
of both.
इष्टं यज्ञादिकं पूर्तं वापीकूपतडागादिकम्
तथा चोक्तम्
इष्टं यज्ञेषु यद्दानं ततोऽन्यत्पूर्तमिष्यते ।
इष्टाभिः पशुबन्धैश्च चातुर्मास्यैर्यजेद्विजः ॥
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्यो यजेत स इष्टवान् ।
वापीकूपतडागादि देवतायतनानि च ॥
अन्नप्रदानमाचार्यैः पूर्तं इत्यभिधीयते ।
तथा च काश्यपः
इष्टापूर्त्तादिभिर्यज्ञैर्यांवास्तुंकुर्वन्ति मानवाः ।
अग्निष्टोमादिपशुभिरिष्टं यज्ञं प्रकीर्तितम्॥
वापीकूपतडागादिदेवतायतनानि च ।
स्वर्गस्थितिं सदा कुर्यात्सदानं पूर्तसंज्ञितम् ॥
देवानामालयः कार्यो द्वयमप्यत्र लभ्यते ।
सलिलोद्यानयुक्तेषु कृतेष्वकृतकेषु च ।
स्थानेष्वेषु सांनिध्यमुपगच्छन्ति देवताः ॥३॥
Sloka 3.—Deities take a pleasure in residing in places
which are furnished with plenty of water and gardens
naturally or otherwise.
सरःसु नलिनीच्छत्रनिरस्त⸲विराश्मिषु ।
हंसांसाक्षिप्तकह्लारवीथीविमलवारिषु ॥४॥
हंसकारण्डवक्रौञ्चचक्रवाकविराविषु ।
पर्यन्तनिचुलच्छायाविश्रान्तजलचारिषु ॥५॥
Slokas 4-5.—Gods dwell with pleasure in (near) the
lakes where the rays of the Sun are warded off by the
parasol of lotus, which have clear water containing ave-
nues of white lotuses tossed by the shoulders of swans,