बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LV. Sl. 6-7.] पञ्चपञ्चाशोऽध्यायः 485
done by smearing a branch with cow-dung and transplant-
ing it on the branch of another; or it may be done by
cutting off the trunk of a tree and by transplanting it like
a wedge on the trunk of another tree. (Here the part
where the junction is effected must be covered with a
coating of mud).
तथा च काश्यपः
द्राक्षांतिमुक्तको जम्बूबीजपूरकदाडिमाः ।
कदलीबहुलाशोकाः काण्डरोप्याश्च वापयेत् ॥
अन्येऽपि शाखिनो ये च पुष्पिताः फलितास्तथा ।
गोमयेन प्रलिप्ताश्च रोपणीया विवृद्धये ॥
अजातशाखान् शिशिरे जातशाखान् हिमागमे ।
वर्षागमे च सुस्कन्धान् यथादिक्स्थान् प्ररोपयेत् ॥६॥
Sloka 6.—The grafting should be done in शिशिर
season for those that have not yet got branches; in हेमन्त
for those that have grown branches; in the beginning of
monsoon for those that have large branches. The parti-
cular direction of the cut off tree should be maintained in
grafting also.
तथा च काश्यपः
अजातशाखा ये वृक्षाः शिशिरे तांश्च रोपयेत् ।
जातशाखाश्च हेमन्ते रोपणीया विधानतः ।
सुस्कन्धाः शाखिनो ये तान् प्रावृट्काले तु रोपयेत् ॥
घृतोशीरतिलक्षौद्रविडङ्गक्षीरगोमयैः ।
आमूलस्कन्धलिप्तानां सङ्क्रमणविरोपणम् ॥७॥
Sloka 7.—Trees can be taken to other countries and
there grafted on others, if they are smeared from root to
the stem with ghee, Andropogon, sesamum, honey,
Vidanga, milk and cow-dung.