बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LIV. Sl. 113-118] चतुःपञ्चाशोऽध्यायः 481
assumes the colour of the fire and then it should be
sprinkled with lime water. Then it can be broken.
तोयं श्रितं मोक्षकभस्मना वा यत्सप्तकृत्वः परिषेचनं तत् ।
कार्यं शरक्षारयुतं शिलायाः प्रस्फोटनं वह्निवितापितायाः ॥११३॥
Sloka 113.—The ashes of Maneevaka tree and
reeds should be boiled in water and sprinkled on the rock
seven times after heating it. Then it will break.
तक्राञ्जिकसुराः सकुलत्था योजितानि बदराणि च तस्मिन् ।
सप्तरात्रमुषितान्यभितप्तां दारयन्ति हि शिलां परिषेकैः ॥११४॥
Sloka 114.—Butter-milk, gruel and liquor with horse
gram and Jujube fruits must be kept for seven nights and
then poured on the rock and heated as before. Then it
will break.
नैम्बं पत्रं त्वक् च नालं तिलानां सापामागं तिन्दुकं स्याद्गुडूची ।
गोमूत्रेण स्रावितः क्षार एषां षट्कृत्वोऽतस्तापितो भिद्यतेऽश्मा ॥
Sloka 115.—The leaves and bark of Neem tree,
Sesamum stalks, Apamarga, Tinduka and Guduchi must
be burnt to ashes. These ashes should be dissolved in
the urine of cows and poured six times on the heated
rock. Then it will break.
Sloka 116.—Same as Ch. L. Sl. 25, (P. 405), supra.
Sloka 117.—Same as Ch. L. Sl. 26, (P. 405), supra.
पाली प्रागपरायताम्बु सुचिरं धत्ते न याम्योत्तरा
कल्लोलैरवदारमेति मरुता सा प्रायशः प्रेरितैः ।
तां चेदिच्छति सारदारुभिरपां सम्पातमावारयेत्
पाषाणादिभिरेव वा प्रतिचयं क्षुण्णं द्विपाश्वादिभिः ॥११८॥
Sloka 118.—A pond extending from east to west
retains water for a long time, while one from north to
बृं. सं- 61