बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

480 बृहत्संहितायाम् [Adh. LIV. Adh. 109-112.
ताम्रैः समेता पृषतैर्विचित्रैरापाण्डुभस्मोष्ट्रखरानुरूपा ।
भृङ्गोपमाङ्गुष्ठिकपुष्पिका वा सूर्याग्निवर्णा च शिला वितोया ॥१०९॥
Sloka 109.—A rock that is filled with red or varie-
gated spots, that is pale white or has the colour of ashes,
camels, donkeys, the Sun, fire, bee or the flower of
Augushtika creeper is without any water nearby.
चन्द्रातपस्फटिकमौक्तिकहेमरूपा
याश्चेन्द्रनीलमणिहिङ्गुलकाञ्जनाभाः ।
सूर्योदयांशुहरितालनिभाश्च याः स्यु-
स्ताः शोभना मुनिवचोऽत्र च वृत्तमेतत् ॥११०।
Sloka 110.—Those stones that possess the colour
or lustre of moon light, crystal gem, pearl, gold, blue
gem, mercuric sulphide (?), collyrium, the rays of the
rising Sun, or yellow orpiment, are auspicious; and the
following is the authority of Sage Manu in Vritta metre
on the point.
एता ह्यभेद्याश्च शिलाः शिवाश्च यक्षैश्च नागैश्च सदाभिजुष्टाः ।
येषां च राष्ट्रेषु भवन्ति राज्ञां तेषामवृष्टिर्न भवेत् कदाचित् ॥१११॥
Sloka 111.—Such stones as enumerated above are
auspicious and ought not to be broken, since they are
always occupied by Yakshas and Nagas. The kings in
whose realms such rocks are found will never experience
drought.
भेदं यदा नैति शिला तदानीं पलाशकाष्ठैः सह तिन्दुकानाम् ।
प्रज्वालयित्वानलमग्निवर्णा सुधाम्बुसिक्ता प्रविदारमेति ॥११२॥
Sloka 112.—When a rock cannot be broken by
hammering, fire should be made on it with the logs of
Palasa and Tinduka trees and it should be burnt until it