बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

282 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXXIII. Sl. 5-8.
विद्युत्सत्त्वत्रासं जनयन्ती तटतटस्वना सहसा ।
कुटिलविशाला निपतति जीवेन्धनराशिषु ज्वलिता ॥५॥
Sloka 5.—The lightning which is crooked and ex-
tensive falls all of a sudden on living-beings and heaps
of fire-wood, setting them aglow, causing fright to the
animals and producing a Tata-tata sound.
तथा च
विद्युत्तटतटशब्दा ज्वालामालाकुला पतति ॥
धिष्ण्या कृशाल्पपुच्छा धनूंषि दश दृश्यतेऽन्तराभ्यधिकम् ।
ज्वलिताङ्गारनिकाशा द्वौ हस्तौ सा प्रमाणेन ॥६॥
Sloka 6.—The Dhishnya is a slender thing with a
short tail; it resembles burning embers and is two cubits
long ; but appears quite distinct over a space of forty
cubits.
तथा च
धिष्ण्या सिता द्विहस्ता धनूंषि दश याति कृशदेहा ।
तारा हस्तं दीर्घा शुक्ला ताम्राब्जतन्तुरूपा वा ।
तिर्यगधश्चोर्ध्वं वा याति वियत्युह्यमानेव ॥७॥
Sloka 7.—The Tara or shooting star is a cubit long,
white or red, slender like the thread of lotus-stalk and
moves across, up or down the sky, as if being dragged.
तथा च
तारा तु हस्तमात्रा यात्यूर्ध्वमधः स्थिता सिता ताम्रा ॥
उल्का शिरसि विशाला निपतन्ती वर्धते प्रतनुपुच्छा ।
दीर्घा च भवति पुरुषं भेदा बहवो भवन्त्यस्याः ॥८॥
Sloka 8.—The Ulka or meteor is broad at the top,
having a very tiny tail. As it falls down, it increases in
dimensions. Its length is 3½ cubits. There are several
varieties of it.