बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XXXI. Sl. 1-4.] एकत्रिंशोऽध्यायः 269
दिग्दाहलक्षणाध्यायः ॥३१॥ The Glow at the Horizon.
दाहो दिशां राजभयाय पीतो देशस्य नाशाय हुताशवर्णः ।
यश्चारुणः स्यादपसव्यवायुः सस्यस्य नाशं स करोति दृष्टः ॥१॥
Sloka 1.—The fire in the quarters, if yellow, indi-
cates peril to the king; if fiery in colour, the ruin of the
country; and if rubicund and observed with wind from
the left, it causes destruction of the crops.
योऽतीव दीप्त्या कुरुते प्रकाशं छायामपि व्यञ्जयतेऽर्कवद्यः ।
राज्ञो महद्वेदयते भयं स शस्त्रप्रकोपं क्षतजानुरूपः ॥२॥
Sloka 2.—That, which owing to great brilliance
creates illumination and reveals shadow also as the Sun
does, portends great calamity to the king. A blood-red
one indicates the raging of the sword (war).
प्राक्क्षत्रियाणां सनरेश्वराणां प्राग्दक्षिणे शिल्पिपुमारपीडा ।
याम्ये सहोग्रैः पुरुषैस्तु वैश्या दूताः पुनर्भूंप्रमदाश्च कोणे ॥३॥
पश्चात्तु शूद्राः कृषिजीविनश्च चौरास्तुरङ्गैः सह वायुदिक्स्थे ।
पीडां व्रजन्त्युत्तरतश्च विप्राः पाखण्डिनो वाणिजकाश्च शान्त्याम् ॥४॥
Slokas 3-4.—The fire seen in the east bodes evil to
the Kshatriyas with their chieftains; in the south-east, to
the smiths and boys (or princes ?); in the south, to
the Vaisyas along with cruel men; in the south-west,
to envoys and widows that have remarried; in the west,
to Sudras and agriculturists; in the north-west, to
thieves and horses; in the north, to the Brahmins; and
in the north-east, to the heretics and merchants.
तथा च काश्यपः ।
प्राच्यां दिशि प्रदीप्तायां श्रेणिनां भयमादिशेत् ।
आग्नेय्यां तु कुमाराणां वैश्यानां दक्षिणे तथा ॥