बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

268 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXX. Sl. 31-33.
प्राची तत्क्षणमेव नक्तमपरा सन्ध्या त्र्यहाद्वा फलं
सप्ताहात्परिवेषरेणुपरिघाः कुर्वन्ति सद्यो न चेत् ।
तद्वत्सूर्यकरेन्द्रकार्मुकतडित्प्रत्यर्कमेघानिला-
स्तस्मिन्नेव दिनेऽष्टमेऽथ विहगाः सप्ताहपाका मृगाः ॥३१॥
Sloka 31.—The dawn produces its effects—good or
bad—at the same moment, the evening, on the same
night or in three days; haloes, dust and 'bolts', in a
week, if not the same day; the sun-beams (unerring,
etc.), rainbow, lightning, mock-Sun, clouds and wind act
in the same manner; birds do on the 8th day, if not the
same day, and beasts, in a week.
एकं दीप्त्या योजनं भाति सन्ध्या विद्युद्भासा षट् प्रकाशीकरोति ।
पञ्चाब्दानां गर्जितं याति शब्दो नास्तीयत्ता केचिदुल्कानिपाते ।३२
Sloka 32.—Twilight illuminates (and has effect
over) one Yojana with its gleam; lightning illumines
with its flash six Yojanas; the sound of thunder extends
over five Yojanas; and according to some there is no
limit to the falling of meteors.
तथा च देवलः । सन्ध्या तु योजनं याति विद्युद्भासा षडेव हि ।
मेघशब्दस्तु पञ्चानां योजनानां फलप्रदः ॥
उल्का सर्वत्र फलदा शुभा वाप्यशुभापि वा ॥ इति
प्रत्यर्कसङ्गः परिधिस्तु तस्य त्रियोजनाभः परिघस्य पञ्च ।
षट्पञ्चदृष्ट्यं परिवेषचक्रं दशामरेशस्य धनुर्विभाति ॥३३॥
Sloka 33.—The halo of the Sun called mock-Sun
spreads lustre (and has influence) over three Yojanas;
a bolt, (cross-bar of clouds), over five Yojanas; a halo,
over five or six Yojanas; and the rainbow shows its
lustre for ten Yojanas.
Thus ends the thirtieth Adhyaya on "The Indications of
Dawn and Twilight."