बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XXI. Sl. 33-34] एकविंशोऽध्यायः 217
A Drona = 200 Palas. An Adhaka = ¼ th of a Drona or 11
oz. Avoir. According to Parasara, an Adhaka is the capacity of a
vessel with a circular mouth 20 inches in diameter and whose
depth is eight inches.
वृष्टेराढकद्रोणप्रमाणपरिज्ञानं पराशर आह-
आढकांश्चतुरो द्रोणमपां विन्द्यात्प्रमाणतः ।
धनुः प्रमाणं मेदिन्या विन्द्याद्द्रोणातिवर्षणम् ॥
समे विंशांगुलनाहे द्विषत्तुं॰कांगुलोच्छ्रिते ।
भाण्डे वर्षति सम्पूर्ण ज्ञेयमाढकवर्षणम् ॥
तथा चाचार्य आह ।
हस्तविशालं कुण्डकमधिकृत्याम्बुप्रमाणनिर्देशः ।
पञ्चाशत्पलमाढकमानेन मिनुयाज्जलं पतितम् ॥ इति
—Adh. XXIII-2, infra.
तथा च वृद्धगर्गः ।
वाते तु आढकं विन्द्यात्स्तनिते तु द्वादशाढकम् ॥
नवाढकं तथाभ्रेषु द्योतितेषु षडाढकम् ॥
निमित्तपञ्चकोपेते द्रोणं वर्षति वासवः ॥
क्रूरग्रहसंयुक्ते करकाशनिमत्स्यवर्षदा गर्भाः ।
शशिनि रवौ वा शुभसंयुतेक्षिते भूरिवृष्टिकराः ॥३३॥
Sloka 33.—If the asterism at which an embryo is
formed be afflicted by a malefic planet, it will pour down
showers of hail stones, thunderbolt and fish. If at that
time, the Moon or the Sun be posited in this star and be
conjoined with or aspected by a benefic, there will be
copious rain.
गर्भसमयेऽतिवृष्टिर्गर्भाभावाय निर्निमित्तकृता ।
द्रोणाष्टांशेऽभ्यधिके वृष्टे गर्भः स्रुतो भवति ॥३४॥
Sloka 34.—Too much rain without apparent cause
at the time of the formation of foetuses tends to their
destruction. If the quantity of rainfall exceed ⅛ th of a
Drona, there will be its miscarriage.
बृ. सं. 28