बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. VII. Sl. 19-20. VIII-1] अष्टमोऽध्यायः 87
रुद्धानि सौम्येऽस्तगते पुराणि यान्युद्गते तान्युपयान्ति मोक्षम् ।
अन्ये तु पश्चादुदिते वदन्ति लाभः पुराणां भवतीति तज्ज्ञाः ॥१९॥
Sloka 19.—When Mercury is eclipsed, towns will
be besieged and when he emerges out from the Sun, the
siege over these towns will be raised. According to
another view, there will occur the retaking possession of
these towns only when Mercury is seen in the west.
तथा च नन्दी ।
पश्चार्द्धांङ्गुदिते सौम्ये लभते पुररोधकः ।
पुनः प्रागुदिते तस्मिन् पुरमोक्षं विनिर्दिशेत् ॥
हेमकान्तिरथवा शुकवर्णः सस्यकेन मणिना सदृशो वा ।
स्निग्धमूर्तिरलघुश्च हिताय व्यत्यये न शुभकृच्छशिपुत्रः ॥२०॥
Sloka 20.—When Mercury is of golden hue or of
parrot colour or resembles the colour of the Sasyaka
(saphire ?) gem, or if his disc be glossy and big in size,
he will prove beneficial to the people; if he be otherwise,
he will prove malefic.
तथा च पराशरः ।
विमलजलरजतस्फटिकाभः प्रशस्त इति ॥
Thus ends the seventh Adhyaya on the ‘course of Mercury’.
बृहस्पतिचारः ।८॥ Jupiter.
नक्षत्रेण सहोदयमुपगच्छति येन देवपतिमन्त्री ।
तत्सञ्ज्ञं वक्तव्यं वर्षं मासक्रमेणैव ॥१॥
Sloka 1—Note the asterism occupied by Jupiter
when he emerges out from his conjunction with the Sun.
The name of that star has to be given ito the year, and