बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

श्रुतिनिर्णयः । ९

न(तु ? नु) श्रुतीनां द्वाविंशतिप्रकारता यत् त(दाप ?
दप्य)सङ्गतं, श्रुतीनां श्रुत्यवयवानां चानुलम्भात्। तदुक्तं—
कथं प्रतीतिश्च भवेदमुष्या
नादौ नभोव्याकुलितश्रुतित्वात्।
भवेदलक्ष्यावयवा श्रुतिस्तु

• • • नैवावयवी प्रतीता(?) ॥ ४६ ॥
      तासां भवतीताः स्युः (क्य ? किय)त्यो मात्रकाः प्रती¹(?) ।
      यदि द्वाविंशतिस्तासां व्यापारः कः क्रमोत्क्रमात् ॥ ४७ ॥
      श्रुतीनां यदनन्त्यं च + निवार्यं प्रसज्यते(?) ।
      एकत्वं वा भवेत् तस्यां मात्रकाणामसंशयम् ॥ ४८ ॥
      मात्रका एव नो सन्ति कथं तासां विकल्पनम्।
      सति धर्मिणि धर्माणां (चाते ? सत्ते)त्याहुर्मनीषिणः॥४९॥
• • • • • धर्माणः सन्तोऽप्याहुर्मनीषिणः ।
          सत्त्वासत्त्वे सदा गुणदोषाणां गुणी तु यदा(?) ॥ ५० ॥
          विनैव कारणं ता(ता ? स्ताः) स्वराणां कारणं यदि।
          भवेयुः श्रुतयस्तासामादिर्नैष्येत कारणम् ॥ ५१ ॥
          किञ्च प्रमाणगम्यत्वे समेऽपि यदि मात्रकाः।
          निह्नोतव्या(त ? स्त)दा रक्षा श्रुतीनामपि दुर्ल(भाः ? भा) ॥
          अत्रोच्यते—
          अर्थापत्त्यानुमानेन प्रत्यक्षज्ञानतोऽपि वा।
          गृह्यन्ते श्रुतयस्तावत् स्वराभिव्यक्तिहेतवः ॥ ५३ ॥

---

१. 'ति' ख. पाठः.
८