बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

भाषालक्षणम् । १२५
उदाहरणं — पामाधानिधापापाधानीधाधाधामा-
मामा धामाधाधानीसासारिरीपापामाधामाधमधमधमामाधा ।
निरिपापा । कैशिकी ।
एषा वार्त्तिकनिर्दिष्टा एकादश च पञ्चमे ।
अतःपरं प्रवक्ष्यामि भाषा वै भि(न ? ज्ञ)पड्जके ॥
धैवतांशा तदन्ता च पञ्चमर्षभवर्जिता ।
पड्जगान्धारसञ्चारा पञ्चमस्य प्रयोक्तृभिः ॥
एषा विशुद्धा विज्ञेया पड्जहीनौंडुवा भवेत् ।
उदाहरणं — धाधामागामामागगसनसनिसनिधनि-
धाधानिमामामागामागसानिधिनिनिधाधानिसापामागासनि -
निनिधाधाधागामधमागासगसगामागमधमधधसाग(सासामा -
धामा(न्म ? म)धमगागमसासासागासानिनिनिसनिधाधाधा-
निधाममधमधमस(गामधामामासासानिधानिधानीगासानिधा-
निधा । विशुद्धा दाक्षिणात्या ।
धैवतांशा धैवतान्ता पड्जधैवतसङ्गता ।
पड्जधैवतयोस्तु + ऋषभमध्यमयोस्तथा ॥
विभाषा षाडवा ज्ञेयं देश्याख्या पड्जसम्भवा ॥
उदाहरणं — धाधासासागधरिंगारिसागनिरीगासा-
धासानीनीनीनी । धाधाधानिधापापामाधासाधानिनिधाधा-
पागागाधारिगामामाधानिनिधाना । दाक्षिणात्या ।
धैवताद्यन्तसंयुक्ता गान्धारस्वरभूषिता ।
गान्धारो धैवतश्चात्र गमनं दृश्यते घनम् ॥