बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

भाषालक्षणम् । १४७
निषादांशा तु षड्जान्ता गूर्जरीदेशसम्भवा ।
निषादर्षभसंयोगो मध्यमर्षभयोस्तथा ॥
संपूर्णा चैव विज्ञेया पाण्ड्या गेयवेदिभिः ॥
उदाहरणं — निधानीनी । रिगानिधा । निसासा-
धनि । धाग । रि । सागरी । सानीधानी । गधासारी । गारी-
मागारी । सनिधाधानिधासरिगारी । सनीसासा । निधासा-
नीगरी । मगरि । मगरि । पापागारीमामा । रिधानिधानि-
धासरि । गरिसानीसासानीधासरीरि । निधासासा । धनी-
सागा । गारीरि । मगरीमगरि । मापागरि । मगरिसिनी ।
धाधानिधासरिगरि । सनिसासा ।
एता याष्टिकेन प्रयुक्ताः ।
अथ ककुभे —
धैवताद्यन्तसंयुक्ता काम्बोजा पूर्णसुस्वरा ।
षड्जधैवतसंवादः पञ्चमर्षभयोस्तथा ॥
एषा भाषा तु देशाख्या प्रथमा ककुभोद्भवा ।
उदाहरणं — धासागागा । मागारीसासासानिसासा ।
धापापा । धामासारिगा । मागारीसासा । सनिधाधापापा-
मधानिरिसनिधाधा ।
मध्यमांशा धैवतान्ता पूर्वमध्यमग्रामिका ।
परस्परं तु दृश्येत सहितावृषभधैवतौ ॥
एषा भाषा च सङ्कीर्णा रम्या ककुभसंभवा ।
उदाहरणं — मामा । गरिधासागीसामा । निगरि-
सनिसानिधा । साधासाधनिरिसा । धनिरिरि । मापाप-