बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)
The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni
मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 125, कुल 175 में से
संदर्भ में पढ़ेंभाषालक्षणम् । ११३
उदाहरणं-माधानी । गाधानी, ।, सानीधा । मामा-
माधानीमाधानीसासामाधानी । मा । धानीनी । धापागारी-
गासासा । गासासा, ।, नीनीसानी । धाधा । निधामामामा-
धानीधामामा धनीमाधानीसासा। आलापाकं मध्यमदेहा(?),।
धैवतांशा तु षड्जान्ता गान्धारस्वरभूषिता ।
गान्धारपञ्चमी ज्ञेया षड्जमध्यमसंयुता ॥
पूर्णा च + + सङ्कीर्णा गीयते पालकिन्नरैः ।
उदाहरणं - पधापापाधामामा, ।, धापामामा धापामा-
गारी । गागा । धापमागासा । सामासानीधाधा । माधानी-
सासा । सागागसागागधरिधामामाधारीगागामाधापामागासा
नीधानी सासापासा । गान्धारपञ्चमीका ।
एताश्च याष्टिके प्रोक्ताः टक्करागस्य षोडश ।
अतः परं प्रवक्ष्यामि लक्षणं च समासतः ॥
पञ्चमांशा तु षड्जान्ता शुद्धा मध्यमभूषिता ।
विभाषा टक्करागोत्था भाषान्तेषु च गीयते ॥
उदाहरणं - पापानीसासानीसारीमा धारीधापापामा-
गागा ।
अथ मालवकौशिके -
षड्जाद्यन्तसमायुक्ता त्राहुली षड्जमध्यमौ ।
- संपूर्णस्वरा ज्ञेया पौरालीदेशसम्भवा ॥
भाषेयं प्रथमा ज्ञेया मध्यमा मालकौशिके ।
उदाहरणं-सागसागागाधरिगरिहरिमा । मममग।
गरिसानीधाधा सागागा । गारीगारी, सासागामानीधाधापा-
९