सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

आचार्य ब्रह्मगुप्त द्वारा

DevanagariHindipublished737 पृष्ठ

पृष्ठ 710, कुल 737 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 710

( ३२४ )
मासगुणो यमगुणितः पृथक् द्विततोद्धृतः फलसमेतः ।
सार्धार्त्तयुतो वसुयम विभक्तः शेषाधोः केन्द्रम् ॥ ६ ॥
चैत्रादिमासगुणिते द्वे नक्षत्रे क्षिपेत्सहलांशौ ।
घटिकैकादशयुक्तः सार्द्धेन व पलेन रहिते वा ॥ ७ ॥
नाड्यर्द्धेन समेतं द्वितयं प्रक्षिपेच्च शशिकेंद्रे ।
रूपं रूपं हुताशांशशराश्च तिथ्यङ्कवे क्रमशः ॥ ८ ॥
वारं दद्यात्प्रतिदिनमब्धिपलोनां परित्यजेन्नाडीम् ।
केन्द्रे क्षिपेद्भूमेकं सद्वियमलं घटीचतुष्कमितौ ॥ ६ ॥
उज्जयनी याम्योत्तर रेखायाः प्राग्धनं क्षयः पश्चात् ।
योजनखाष्टि ८० नाडी चरदलर्माप सौम्य दक्षिणयोः ॥ १० ॥
तिथियो दशभागो रविधिष्ण्यसमन्विताः शशीमध्यः ।
तिथिभोग नाडिकोनं कर्त्तव्यं शीतगोः केन्द्रः ॥ ११ ॥

६. (ङ) १. मासगणो for (मासगुणो) २. कुतस्त्वोद्धृतः for (द्विततोद्धृतः)
३. सार्ध्राष्ट for (सार्धार्त्त)
४. ५. विभक्तशेषो विधोः for (विभक्तः शेषाधोः)
७. (ङ) १. युक्तै for (युक्तः) २. फलेन for (वपलेन)
३. सहिते for (रहिते) ४. च for (वा)
८. (ङ) १. हुताशाः for (हुताशां)
६. (ङ) १. भद्रियमलं for (सद्वियमलं) २. मिते for (मितौ)
१०. (ङ) १. उज्जयिनी for (उज्जयनी)
२. षष्ट्या नाडी for (खाष्टि ८० नाडी)
११. (ङ) १. तिथयो for (तिथियो) २. भागोना for (भागो)
३. रविणा समन्विता for (रविधिष्ण्यसमन्विता)
४. शशी भवति मध्यः for (शशीमध्य)
दूसरी पंक्ति – तिथ्यंशाढधा शोष्थास्तिथि भोगजनाडिकाः केन्द्रात् ।
for
तिथिभोगनाडिकोनं कर्त्तव्यं शीतगोः केन्द्रः ॥