भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)

द्वादशोऽध्यायः
द्युम्नोवाच
सुकलो नाम गोपालः प्रमोदविपिने महत् ।
कुलं रूपं च बिभ्राणो धनं चाभिजनं तथा ॥ १ ॥
रामं नटन्तं संश्रुत्य प्रमोदविपिनान्तरे ।
गणैः स्त्रीणां मृगाक्षीणां प्रत्येकं श्लिष्टबाहुभिः ॥ २ ॥
बभूव गोपवंश्यस्य हृदये परमा स्पृहा ।
ईदृशाय मनोज्ञाय नायकाय महात्मने ॥ ३ ॥
सुन्दरी चेद्भूवेत्पुत्री ध्यात्वा सोयपतिं भजेत् ।
तदा तस्याः प्रसंगेन वयं यास्याम धन्यताम् ॥ ४ ॥
अयं हि पूर्णपुरुषो रामः कमललोचनः ।
कामतत्त्वैकलीलाभिः सेवते स्वात्मसम्पदम् ॥ ५ ॥
इति विज्ञाय रामस्य सहजं गोपराट् स्वयम् ।
रामलीलामुपासीन आरराध परां श्रियम् ॥ ६ ॥
परा श्री रामसौन्दर्यमोहितापूर्वमेव सा ।
उद्यमाद्गोपराजस्य तपोव्रतसमा