भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 298, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 298
- २८५ -
तुल्यतारुण्यकौ शूरौ रतियुद्धविशारदौ ।
सरयूमन्दपवनपरिश्रान्तातिवीजितौ ॥ ६ ॥
दाम्पत्यप्रेमरसिकौ चन्द्रिकायास्तमन्मथौ ।
वेतसीवनविश्रान्तौ वर्षतावद्रिसेविनौ ॥ ७ ॥
रत्नाद्रिशिखरोत्तुङ्गमञ्जुकुञ्जविहारिणौ ।
चित्राद्रिस्फटिकशिलागङ्गास्रोतोविलासिनौ ॥ ८ ॥
न यत्र कालगमनं न मायागमनं तथा ।
यत्रानन्दमयी भूमिर्यत्रानन्दमयी सरित् ॥ ९ ॥
यत्रानन्दमयः शैलो यत्रानन्दमयं सरः ।
सर्वं परब्रह्ममयं यत्र श्रीरामपत्तनम् ॥ १० ॥
एवं सिंहासनं शून्यं दृष्ट्वा कालः समंततः ।
त्रैलोक्ये मृगयामास सीतारामात्मकं युगम् ॥ ११ ॥
नैव लेभे ततो गन्तुं प्रमोदवनमागतः ।
यावत्प्रविशते तत्र तावत्तद्द्वार्यदृश्यत ॥ १२ ॥
सहस्त्रवदनो घोरः पुरुषोऽतिभयानकः ।
तमनादृत्य सोऽन्तः स्थो भवितुं प्रारभद्बलात् ॥ १३ ॥
स तेन वारितस्तत्र कालस्त चाप्यपृच्छत ।
ममान्तर्गमनं देहि वनेऽस्मिन् घोरपूरुष ॥ १४ ॥
ततस्तमाह पुरुषो मां युद्धेन पराभव ।
ततस्त्वमस्मिन् विपिने प्रवेशं लप्स्यसे बलात् ॥ १५ ॥
ब्रह्मोवाच
ततस्तयोर्युद्धमभून्महाघोरतरं परम् ।
परस्परप्रहरणौ विदारितपरस्परौ ॥ १६ ॥
परस्परातिदुर्धर्षौ परस्परप्रकोपनौ ।
परस्परोच्चण्डवेगौ परस्परनिपातिनौ ॥ १७ ॥
एवं वर्षसहस्राणि तयोर्युद्धं परस्परम् ।
अभूद्यत्र कियांल्लोकस्त्वन्यां प्रकृतिमागतः ॥ १८ ॥
ततः पराजितः कालः पुरुषेणामितौजसा ।
मूर्च्छितो न्यपतद्भूम्या वाताहत इव द्रुमः ॥ १९ ॥
पतितो धरणी तं च सोऽपृच्छच्छनकैर्गिरा ॥ २० ॥
काल उवाच
कस्त्वं पुरुषशार्दूल कच्चिद्रुक्कोऽसि मत्प्रभोः ।
न चेदेवं विक्रमस्ते कथमेवंविधो भवेत् ॥ २१ ॥