भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)

– १३३ –
शुद्धेन भक्तियोगेन न तु मां समुपासते ।
मत्स्वरूपैकसम्बद्धा भक्तिर्मत्प्रेमलक्षणा ॥ १६ ॥
तया मां स्ववशे कृत्वा कश्चित् साक्षात्करोत्यपि ।
यावतीर्देवता लोकैरूपास्यन्ते गुणात्मिकाः ॥ १७ ॥
तासामहमधिष्ठाता स्वाधिदैविकरूपतः ।
मूले सिक्ते सुसिक्तैः किं पत्रशाखादिभिः पृथक् ॥ १८ ॥
असिक्ते चापि सिक्तैः किं पत्रशाखादिभिः पृथक् ।
इति ज्ञात्वा भजेन्नित्य मामेवैकं विशेषतः ॥ १९ ॥
विशुद्धात्मिकया भक्त्या मत्स्वरूपैक संस्थया ।
विशुद्धचित्तसंस्कारैर्जातश्रद्धो विरक्तिमान् ॥ २० ॥
ब्रह्मानन्दपदे स्थित्वा ज्ञानी नाद्रियते ततः ।
उत्कृष्टं पूर्णपाथोधिं दुर्लभं दैवतैरपि ॥ २१ ॥
भक्तिमात्रैकलभ्यं च काश्चित्प्रेमाणमाप्नुयात् ।
ज्ञानं चैवापि वैराग्यं भक्तेः पूर्वाङ्गमिष्यते ॥ २२ ॥
अथवा पूर्वसंस्कारादकस्मात्सम्प्रजायते ।
कुतोऽपि परितुष्टेन मया दत्ता प्रसादवत् ॥ २३ ॥
पूर्वभक्तिः पराभक्तिसाधनात्मामुपेयुषी ।
स्वात्मानं नाशयित्वापि कार्यमस्य प्रसाधयेत् ॥ २४ ॥
माहात्म्यज्ञानयोगार्थं भक्तेरुद्बोधसिद्धये ।
मत्स्वरूपं विजानीयाद्वेदानाम्प्यगोचरम् ॥ २५ ॥
अक्षरोपादेयमिदमखिलं विश्वमण्डलम् ।
मन्निमित्तं विजानीहि लीलावेशवशात्मनो ॥ २६ ॥
एताः सर्गविसर्गाद्या मम लीलाविनिश्चिताः ।
ताभिर्युक्तः सदा जीवानधिष्ठाय भुनज्म्यहम् ॥ २७ ॥
अधिभूतं तथाध्यात्ममाधिदैविकमेव च ।
त्रीणि त्रीणि स्वरूपाणि सर्वस्येति विनिश्चितम् ॥ २८ ॥
अहमेवास्मि सर्वेषु तेषु नास्त्यत्र संशयः ।
तस्मात्सर्वत्र मामेव नित्यं संस्मर संस्मर ॥ २९ ॥
मनश्च भक्तियोगेन मय्येव विनिवेशय ।
अनन्यगं यदा चित्तमभ्यासेन प्रजायते ॥ ३० ॥
तदा मामभ्युपैत्येव पूर्णं श्रीपुरुषोत्तमम् ।
सर्वेशं सर्ववशिनं सर्वज्ञं सर्वरूपिणम् ॥ ३१ ॥