भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)
Bhojanakutuhala of Raghunatha Navahasta
रघुनाथ नवहस्त (सम्पादक: सूरनाड कुंजन पिल्लै) द्वारा
पृष्ठ 30, कुल 358 में से
संदर्भ में पढ़ेंप्रथमपरिच्छेदः ।
अथ मसूराः ।
निघण्टौ —
मसूरो मधुरश्शीतः सङ्ग्राही कफपित्तजित् ।
वातामयकरश्चैव मूत्रकृच्छ्रहरो लघुः ॥
इति मसूराः ।¹
इति शिम्बीधान्यप्रकरणम् ॥
अथ तृणधान्यम् ।
वाग्भटः —
कङ्गुकोद्रवनीवारश्यामाकादि हिमं लघु ।
तृणधान्यं पवनकृल्लेखनं कफपित्तहृत् ॥
निघण्टौ —
स्त्रियां कङ्गुप्रियंगू द्वे कृष्णा रक्ता सिता तथा ।
पीता चतुर्विधा कङ्गुस्तासां पीता वरा स्मृता ॥
कङ्गुस्तु भग्नसन्धानवातकृद् बृंहणी गुरुः ।
रूक्षा श्लेष्महरातीव वाजिनां गुणकृद् भृशम् ॥
चीनाकः कङ्गुभेदोऽस्ति स ज्ञेयः कङ्गुवद् गुणैः ॥
³राळे ।
निघण्टौ —
श्यामाको मधुरः स्निग्धः कषायो लघुशीतलः ।
वातकृत्कफपित्तघ्नः सङ्ग्राही विषदोषनुत् ॥
⁴साँवे ।
१. P1. P2. Bh. मसूरगुणाः ।
२. Bh. त्रिधा कङ्गु ।
३. P2. Gives also the Tamil equivalent Tenai.
४. P2. Gives also the Tamil equivalent Sāmai.