भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः । २९
अथ उपभोगार्हवस्त्रगुणः ।
श्वेतं दुकूलं मज्जासृंगोजौबलविवर्धनम् ।
कफकृत्पित्तशमनं श्रमतृड्दाहनाशनम् ॥
माञ्जिष्ठं दाहकृच्चोष्णं कफवातानुलोमनम् ।
पट्टसूत्रमयं वस्त्रं त्रिदोषश(मं?ममं) विदुः ॥
श्वेतं दुकूलं बलकृत् पित्तशान्तिकरं परम् ।
ओजस्तेजोवीर्यकरं रतिकान्तिविवर्धनम् ॥
तृष्णाशोषविभेदनं धृतिकरं कान्तिप्रदं श्लेष्मलं
क्षौमं शुक्रमतीव हृद्यममलं पित्तामयध्वंसनम् ।
माञ्जिष्ठं च विदाहिकं च कफकृच्चोष्णं च वातामय-
ध्वंसार्हं रुचिरं सुखं च कुरुते श्लेष्मापहं च स्मृतम् ॥
इत्युपभोग्यवस्त्रगुणाः ।
इत्थं विमथ्य गुणपाठसुधाम्बुराशिं
लब्ध्वा परामृतरसं सुरसं च तस्मात् ।
निर्माय भोजनकुतूहलमीश्वराणां
तोषाय तेन परितुष्यतु शेषशायी ॥
संसेविता न गुरवस्तरवश्च दृष्टा
यैर्न क्षितौ जनपदेषु च तेषु तेषु ।
भैषज्यतन्त्रमपि नैव कृतं स्वतन्त्रं
तेषां कृतेऽपि च कृतं रघुनाथनाम्ना ॥
अनन्तदेवान्मनसा विधायाप्यनन्तदेवस्य विधाय सेवाम् ।
योऽनन्तदेवः प्रथितः पृथिव्यामनन्तदेवः परितोषमेतु ॥
इति श्रीमद्विद्वद्वृन्दवन्द्यपादारविन्दश्रीमदनन्तदेवदयोदयस्य
रघुनाथविदुषः कृतौ भोजनकुतूहले
द्रव्यगुणागुणकथनं नाम प्रथमः परिच्छेदः ॥