भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

प्रथमपरिच्छेदः ।
ऽवसप्तमो राज्ञां ताम्बूलविधिः ।
कर्पूरकङ्कोललवङ्गपूग-
जातीफलैर्नागरखण्डपर्णैः ।
सुधाश्मचूर्णं खदिरस्य सारं
कस्तूरिकाचन्दनचूर्णमिश्रम् ॥
ताम्बूलमेतत् प्रवदन्ति राज्ञः
सौभाग्यदं कान्तिसुखप्रदं च ।
ताम्बूलपत्राणि हरन्ति वातं
पूगीफलं हन्ति कफं सुकृद्धम् ॥
चूर्णं निहन्यात् कफवातमुच्चै-
र्निह्याच्च पित्तं खदिरस्य सारः ।
इत्थं हि ताम्बूलमुदाहरन्ति
दोषत्रयस्यापि निवारणाय ॥
भुक्त्वाऽन्नं सलिलं पीत्वा गृहीत्वा बहु भेषजम् ।
प्रतीक्ष्य घटिकामेकां ताम्बूलं भक्षयेन्नरः ॥
वातश्लेष्मप्रशमनं हृद्यं वन्हेः प्रदीपनम् ।
मुखवैरस्यहरणं कङ्कोलं भुक्तपाचनम् ॥
रसे कटु श्रेष्ठ मजीर्णनाशनं
निहन्ति शुक्रं कुरुते च पित्तम् ।
कङ्कोलजातीफलवल्लवङ्गं
विशेषतश्छर्दिहरं विषघ्नम् ॥
स्वरक्षये वापि मुखस्य पाके-
ऽप्यजीर्णबाधासु च पथ्यमेतत् ।
एलाद्वयं छर्दिषु मूत्रकृच्छ्रे
मन्देऽनले पथ्यमरोचके च ॥
१. $J_1$. $T_1$. शुद्धास्मचूर्णम् ।
२. Bh. omits ताम्बूलपत्राणि .... .... .... .... .... लक्ष्मीसौभाग्य०
on P. 228
1081