भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

१९०. भोजनकुतूहले
अथ प्रतिप्रसवः ।
अदुष्टसलिलाभावे वाप्यं यत् स्यात् सुयुक्तितः ।
अंभो प्रतपनं यद्वा सूर्यरश्मिप्रतापनम् ॥
प्रशस्यतेऽतितप्तायःपिण्डनिर्वापणं तथा ।
क्षुद्रजन्तुभिरुद्दृष्टस्य घनवस्त्रेण शोधनम् ॥
पुष्पैरनिष्टगन्धस्य पाटलाद्यैश्च वासनम् ।
लवङ्गोशीरकर्पूरकोष्ठकस्तूरिचन्दनैः ॥
चूर्णितैर्वासितं वारि सुगन्धं सर्वदोषजित् ।
अथ चन्द्रकान्तवारि —
चन्द्रकान्तोद्भवं वारि पित्तघ्नं विमलं लघु ।
अथोषःपानगुणाः —
कासश्वासातिसारज्वरविटपकटीकुष्ठकोष्ठप्रमेहाः
मूत्राघातोदरार्शःक्षययुगलशिरःकर्णगलाक्षिरोगाः ।
ये चान्ये वातपित्तश्रमजकफभवा व्याधयः सन्ति केचित्
तांस्तानभ्यासयोगादपहरति पयः पीतमन्ते निशायाः ॥
तथा—
अम्भसः प्रसृतान्यष्टौ रवावनुदिते पिबेत् ।
वातपित्तकफाञ्जित्वा जीवेद्वर्षशतं दृढः ॥
अपि च—
विगतघनन्निशान्ते प्रातरुत्थाय नित्यं
पिबति खलु नरो यो घ्राणरन्ध्रेण वारि ।
स भवति मतिपूर्णश्चक्षुषा तार्क्ष्यतुल्यो
वलिपलितविहीनः सर्वरोगैर्विमुक्तः ॥
१. J₁. तेषामभ्यास ।
२. J₁. The revisor adds प्रसृतियुगलमात्रम् । प्रसृतिमानं पञ्चह्वयं
तद्द्विगुणं प्रसृतिद्वयम् । एवं मापः in the margin.
३. J₁. तथा; Bh. omits अपि च ।
४. Bh. निशीथे ।
५. J₁. तार्क्ष्यदृशो ।