भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

१५३ भोज
कुसुम्भतैलं कमिहारि तेजोबलावहं यक्ष्ममलापहं च ।
त्रिदोषकृत् पुंस्त्वबलक्षयं च करोति कण्डूं च करोति दृष्टेः ॥
इति कौसुम्भतैलगुणाः ॥
मधुरं त्वतसीतैलं पिच्छलं चानिलापहम् ।
मदगन्धि कषायं च कफकासापहारकम् ॥
येसेलगुणाः ।
एरण्डतैलं कृमिदोषनाशनं वातामयघ्नं सकलाङ्गशूलनुत् ।
कुष्ठापहं स्वादु रसायनोत्तमं पित्तप्रकोपं कुरुतेऽतिदीपनम् ॥
पिच्छलं कटु तिक्तोष्णं रक्तैरण्डोद्भवं त्वति ॥
ऐरण्डतैलगुणाः ।
करञ्जतैलं नयनार्तिहारि वातामयध्वंसनमुष्णतीक्ष्णम् ।
कुष्ठार्तिकण्डूतिविचर्चिकापहं लेपेन नानाविधचर्मदोषनुत् ॥
कैरंजतैल ।
सार्षपं कटु तिक्तोष्णं कफवातविकारनुत् ।
क्रिमिकुष्ठहरं रक्तपित्तदोषकरं परम् ॥
सिरसेल ।
तीक्ष्णोष्णं तुवरीतैलं लघु ग्राहि कफास्रजित् ।
१. J1. शेयेळ ।
२. J2. has रक्तेरंडेल । Bh has the additional verses :—
आमवातगजेन्द्राणां शारीरवनचारिणाम् ।
एक एवाप्रणीर्हन्ता एरण्डस्नेहकेसरी ॥
अधोभागिकमेरण्डमन्येषां तिलवत् स्मृतम् ।
सर्वधान्यसमावार्तिविल्लीफलकानि च ॥
तिलवंगैङ्गुतो लेपः स्रजुकण्डूविनाशनः ।
before एरण्डतैलगुणाः ।
३. J1. नयनार्तिनाशनं
४. J1. करंजेल ।