अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१३ अध्यायः ।] पिण्डविवरणम् । ५१
मेथिका¹ धातकी काली सारणी² वीजपूरकः ।
पिण्डो दत्तो वराश्वानां तेजोवृद्धिकरः स्मृतः ॥ ७ ॥
कटुका मद्यसंमिश्रा धात्री लोभ्रगुड़ान्विता ।
दत्ता³ पिण्डविधानेन वाजिनां सुखवृद्धिदा ॥ ८ ॥
त्रिफला कटुका मुस्ता विड़ङ्गानि च चित्रकम् ।
सदालस्यसमेतानां वाजिनां पिण्ड आर्त्तिहृत् ॥ ९ ॥
वचा विदलिताः⁴ स्निग्धाः सघृताः क्षारभाविताः ।
पिण्डैर्दत्ताः प्रकुर्व्वन्ति वाजिनां व्याधिनाशनम् ॥ १० ॥
सैन्धवं नागरं श्यामा गुडूची सितसर्षपाः ।
अम्लवेतसमन्नानां⁵ पिण्डोऽयं शूलनाशनः॥ ११ ॥
पिप्पली पिप्पलीमूलं⁶ कटुका सहदेविका ।
दूर्व्वा⁷पल्लवसंमिश्रः पिण्डोऽयं प्लीहनाशकः ॥ १२ ॥
केशरं श्रीफलं तालं माक्षिकं गिरिकर्णिका ।
पिण्डोऽयं श्लथने शस्तो वाजिनां सुगतिप्रदः⁸ ॥ १३ ॥
वचालोभ्रं सकर्पूरं गुहा श्यामा गुड़ं मधु ।
१ । मिथिका । कः ।
२ । सरणी वीजपूरिका । खः ।
३ । दत्तः पिण्डविधानेन वाजिनां सुखवृद्धिदः । कः ।
४ । विध्वस्ता स्निग्धा सघृता क्षारभागिका । कः ।
५ । संयुक्ताः । कः ।
६ । सुप्ता । कः ।
७ । एच्छीपन्नस । कः ।
८ । पिण्डः क्षोभगथे शस्तो वाजिनां हि सुखप्रदः । कः ।