अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)
Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary
जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा
पृष्ठ 447, कुल 522 में से
संदर्भ में पढ़ेंAn accurate line-by-line transcription of the text from the image:
श्रीगणेशाय नमः।
अथाश्वचिकित्सितम्।
प्रथमोऽध्यायः ।
येन ज्ञानवता हिमालयतरुच्छायासु विक्रीड़ितम् ।
यः स्नातः हिमपुष्पवातशिशिरे गङ्गाजले पावने ।
रेमे यस्तु तुरङ्गयूथजनितैर्नानाविधैर्हेषितैः ।
पायाद्वः स तुरङ्गघोषतनयः श्रीशालिहोत्रो मुनिः ॥ १ ॥
जयति च पाण्डवनाथो धर्मसनाथो¹ युधिष्ठिरो नृपतिः।
भीमार्जुनसहदेवास्तदनुच ये² वाजिशास्त्रतत्वज्ञाः³ ॥ २ ॥
दृष्ट्वा सम्यङ्नकुलः शास्त्रं⁴ कृत्स्नं⁵ च शालिहोत्रीयम् ।
ब्रूते शास्त्रार्थमन्यच्छास्त्रं कृत्वा समासेन ॥ ३ ॥
प्रश्नो जातिर्वर्णमावर्त्तदन्ता
लक्षं वेगो वाहनं धातुरसम् ।
कालो नस्यं पिण्डमाज्यं कषायं
शालां चेष्टां वाजिनामद्य वक्ष्ये ॥ ४ ॥
- नकुलकृतमश्वचिकित्सितं सर्व्वत्रैवादृतमतिप्राचीनत्वात् । अतएव
अश्वविद्यानिष्णातमनसां सुधियां प्रीतये तत् पुस्तकमस्याश्ववैद्यकस्य
परिशिष्टरूपेणात्र मुद्रितम् ।
१ । धर्मनिधानः । खः । ४ । ज्ञानम् । खः ।
२ । तदनुचरो । कः । ५ । सर्व्वं । खः ।
३ । वाजिशास्त्रतत्वज्ञाः । खः ।
1