अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२० अश्ववैद्यकम् । [३ अध्यायः ।
प्रशस्ते वाजिनां नेत्रे मध्यात्तेऽमलतारके ।
स्निग्धायते विशाले च श्लिष्टे मधुनिभेक्षणे ॥ १५ ॥
स्वर्णाप्रभे विशाले च शस्ते वाहस्य लोचने ।
सावर्त्तञ्चाप्यनिस्रञ्च विशालञ्चैव वाजिनाम् ॥ १६ ॥
ललाटं पूजितं प्राहुर्मुनयः शास्त्रकोविदः ।
शिरः समं तथा वृत्तमावर्त्तद्वयभूषितम् ॥ १७ ॥
केशाश्च मृदवः स्निग्धा वहवश्चैव पूजिताः ।
ह्रस्वता१ कर्णयोश्चैव तीक्ष्णता तनुता तथा ॥ १८॥
अदीर्घरोमता चैव प्रशस्तेति२ प्रकीर्त्तिता ।
सुवृत्तां कुञ्चिताञ्चैव धन्यां ग्रीवां विदुर्बुधाः ॥ १९ ॥
केशराश्च जटाहीना मृदुश्चैव प्रशस्यते ।
सुबद्धः सुदृढश्चैव स्कन्धो वाहस्य पूजितः ॥ २० ॥
प्रशस्तं विपुलं वक्षो निर्गतं विशिरञ्च यत्३ ।
ऋजुवृक्षसमौ४ बाहू गूढं जानु प्रशस्यते ॥ २१ ॥
१८ । स्निग्धाश्चिक्कणाः ॥ ह्रस्वता आकारतः तीक्ष्णता सूच्यद्-
भावः दैर्घ्येण । तनुता वेधेन चेत्यर्थः ॥
२० । सुबद्धः सुघटितः ।
२१ । प्रशस्तं कवाटविस्तृतं । निर्गतं वहिःस्फीतमिव स्थित-
मित्यर्थः ॥
१ । ऋजुता । खः । ३ । तत् । खः ।
२ । प्रशस्तो विप्रकीर्त्तितः । खः । ४ । उरुवृत्तसमौ । खः ।