अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

४६ अध्यायः।] शोथविवरणम्। २७६
पित्तशोथचिकित्सा।
मञ्जिष्ठाधातकीलोध्रसारिवानन्तपद्मकैः ।
प्रलेपाः पित्तशोथेषु क्षीरवस्तिश्च कीर्त्तितः ॥ १४ ॥
कुशकाशनलेक्षूणां मूलक्वाथः सशर्करः ।
शस्तः पाने प्रभाते तु मधुमाचासमन्वितः ॥ १५ ॥
पञ्चतिक्तकसंसिद्धैर्गव्यसर्पिःसमन्वितै ।
भोजनं विहितं मुद्गैः शालिभिर्वा¹ पयोऽन्वितैः ॥ १६ ॥
श्लेष्मशोथचिकित्सा।
रूक्षः स्वेदः प्रदातव्यः इष्टकासिकतापुटैः ।
श्लेष्मशोथे प्रलेपश्च² कर्त्तव्यो यस्तु वातजे ॥ १७ ॥
वचाव्योषविडङ्गैलाकुष्ठजीरकसैन्धवैः ।
गोमूत्रपिष्टैः सुरया³ प्रतिपानञ्च कीर्त्तितम् ॥ १८ ॥
शुण्ठीमरिचसंयुक्ताः पिप्पलीक्षौद्रमिश्रिताः⁴ ।
१७। इष्टकासिकतापुटैः खर्परवालुकापुटैः । वातजोक्तलेपश्च
अत्र प्रयोज्य इत्यर्थः ।
१८। वचादीनां पलं गोमूत्रपिष्टं सुराप्रस्थेन देयम् ।
१। शालिव्रीहिसमन्वितैः। ग०।
२। श्लेष्मशोथप्रलेपः। ग०।
३। सुधिया। ग०।
४। योजिताः। ख०।