अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)
Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary
जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा
पृष्ठ 300, कुल 522 में से
संदर्भ में पढ़ें२७८ अश्ववैद्यके [४६ अध्यायः ।
प्रच्छन्नेन जलौकाभिः शिरावेधेन वा भिषक् ।
सर्वेषामेव शोथानां रक्तमारुष्य बुद्धिमान् ॥ ८ ॥
पूर्व्वशास्त्रसमुद्दिष्टं ततः कुर्य्यात् क्रियामिमाम् ।
भेषजैः सघृतैः सम्यक् शोथरोगोपशान्तये ॥ ९ ॥
शोथे वातसमुद्भूते तैलाभ्यङ्गः प्रशस्यते ।
स्वेदो गोमयपिण्डेन पुटैश्चैरण्डपचकैः ॥ १० ॥
पिप्पलीशुण्ठिवर्षाभूदेवदार्वर्कशिग्रुभिः ।
तुरङ्गाणां स्मृतो लेपः शोथे वातसमुद्भवे ॥ ११ ॥
गोधावतीमहाकाली¹वरुणालम्बूषोद्भवैः ॥
मूलैर्गोमूत्रसंपिष्टैः प्रलेपस्तस्य शस्यते ॥ १२ ॥
पञ्चमूलकषायस्तु तिलतैलेन योजितः ।
प्रातः पाने प्रयोक्तव्यो भोजने च रसौदनः ॥ १३ ॥
८ । प्रच्छन्नेन परिच्छन्नेन ।
१० । शोथादीति श्लोकद्वयं ख-पुस्तके नास्ति ।
१२ । गोधावती (गोयालिया लता) । महाकाली लताविशेषः ।
माकाल् इति प्रसिद्धा । महाजालीति पाठोऽप्यस्ति । महाजाली
पीतघोषा । अलम्बुषा लज्जालुका लता ।
१ । महाकल । खः ।