अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

२४ अध्यायः ।] वेधारिष्टविवरणम् । १८७
अथर्व्वविहितां शान्तिं गान्धर्वीं १ वा प्रयोजयेत् ।
नदीपारञ्च नीत्वाश्वान् स्थापयेच्च पृथक् पृथक् ।
कदाचिद् दैवयोगेन शान्तिकर्म्म-फलेन वा ॥१७॥
प्रशमं यान्ति वाहानां उपसर्गाः सुदारुणाः ।
तैलपानं तथाभ्यङ्गं घृतपानं तथैव च ॥१८॥
सप्ताहाच्चाहरेद्यस्तु स जीवेन्नात्र संशयः ।
शिंशपासानिर्य्यासमष्टवर्गांस्तथैव च ॥ १९ ॥
द्वौ क्षारौ कटुका चोग्रा लवणं गजपिप्पली ।
त्रिकटु त्रिफला चैव त्रिजातं हिङ्गुरेव च ॥ २० ॥
एतानि समभागानि पिष्ट्वा पिण्डं प्रदापयेत् ।
दीप्ते तस्य कायाग्निर्वेधश्चैवापशाम्यति ॥ २१ ॥
उत्क्षिप्तवंक्षणः स्तब्धश्वासमन्दाग्निरश्रुवान् ।
दुर्गन्धो मक्षिकाक्रान्तो ध्यायी चाश्वो' न जीवति॥२२॥
जीवेत् पक्षन्तु तुरगो वली मासञ्च जीवति ।
जीवेत् संवत्सरं वापि न तु रोगात् प्रमुच्यते ॥ २३ ॥
प्रावृषः पूर्व्वकाले तु सद्यो दद्याद्विचक्षणः ।
नोचेज्ज्वरातुरा ह्यश्वः कार्त्तिके मासि जायते ॥ २४ ॥
इति श्रीमहासामन्तजयदत्तकृतेऽश्वशास्त्रे वेधारिष्टे
चतुर्विंशोऽध्यायः ॥ २४ ॥
१ । धार्थ्यवासः । खः ॥