अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१२ अध्यायः ।] द्रव्यविवरणम् । १२१
काश्मरी सर्व्वतोभद्रा श्रीपर्णी भद्रपर्णिका१ ।
श्लेलुः श्लेष्मान्तकः शीत उद्दालो बहुवारकः ॥ ६८ ॥
विल्वकाश्मर्य्यश्योणाकपाटलागणिकारिकाः२ ।
पञ्चमूलं स्मृतं श्रेष्ठं शास्त्रमार्गानुसारिभिः ॥ ६९ ॥
गोक्षुरो बृहती चैव शालपर्णी निदिग्धिका ।
पञ्चमूलं भवेत् सूक्ष्मं पृश्निपर्णी समायुतम् ॥ ७० ॥
पञ्चमूलोभयञ्चैव दशमूलमिति स्मृतम् ।
सन्निपातभवे रोगे हितमेतत् प्रकीर्त्तितम् ॥ ७१ ॥
मरिचस्य च३ शुण्ठ्याश्च पिप्पलीनां तथैव च ।
एतच्चिकटुकं प्रोक्तं व्योषाख्यं त्र्यूषणं तथा ॥ ७२ ॥
त्वगेलापचसंयोगे त्रिसुगन्धि त्रिजातकम् ।
नागकेसरसंयुक्तं चातुर्जातकमुच्यते ॥ ७३ ॥
लवणैः कटुचूर्णैश्च घृष्यते यद्व्रणं बुधैः ।
प्रतिसारं४ ततः प्रोक्तं वाजिशास्त्रविशारदैः ॥ ७४ ॥
६८ । काश्मर्य्यादि चतुष्कं (गामार) । एतत्पर्य्यायः,—“भद्रा
गाम्भारी गोपभद्रिका कुमुदा कट्फला कृष्णवृन्तिका च”—इति ॥
श्लेल्वादि पञ्चकम् । (चाल्ता) ॥
१ । भद्रकर्णिका । ख० । ३ । मरिचं नागरञ्चैव । ग० ।
२ । गण्डकारिका । ग० । ४ । प्रतिसारणं तत्रोक्तं । ख० ।