सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सम्राट अशोक के अभिलेख (शिलालेख, स्तम्भलेख एवं गुहालेख - मूल प्राकृत, ब्राह्मी एवं सविस्तार हिन्दी व्याख्या)

सम्राट अशोक के अभिलेख (शिलालेख, स्तम्भलेख एवं गुहालेख - मूल प्राकृत, ब्राह्मी एवं सविस्तार हिन्दी व्याख्या)

Inscriptions of Emperor Ashoka with Hindi Commentary

देवानांप्रिय प्रियदर्शी सम्राट अशोक (सम्पादक: जनार्दन भट्ट) द्वारा

DevanagariHindipublished80 पृष्ठ

पृष्ठ 68, कुल 80 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 68

[पृष्ठ १२०]

१२० / सम्राट अशोक के अभिलेख
• उपासकानंतिकं = उपासकों के पास (लिए)। सं.-उपासकानाम् अन्तिकं। पालि -उपासको (उपासकः) । अनिकं (अन्तिकम्) ।
• निक्षिपाय = रखो। सं.-निक्षिपत । पालि-निक्खिपति (निक्षिपति) ।
• अनुपोसंथं = प्रत्येक उपवास के दिन। सं.-अनुपवसथम्। पालि-अनु (अनु)। उपोसथ (उपवसथः) ।
• यावु = आवें। सं.-यायुः।
• विवंसयितवे = विश्वास प्राप्त करने के लिए। सं.-विश्वासयितुम्। पालि-विस्संसति (विश्वसिति) ।
• इकिके = प्रत्येक । सं.-एकैकः। 'एकोऽन्यः केवलः श्रेष्ठः संख्या' (अनेकार्थ० २.४८) । पालि-एककं (एकैकः)=प्रत्येक । एकको (एककः)= alone, solitary (Childers)
• आजानितवे = पूरी तरह समझने के लिए। सं.-आज्ञातुम्। पालि-आञ्ञातुं ।
• आवते = जितना। सं-यावकः। यावद् - यत्परिमाणमस्य । यत्परिमाणे यावति । (शब्द०)। पालि-यावतको ।
• आहाले = अधिकार-क्षेत्र । सं.-आहारः।
• विवासयाथ = (संबोधकों को) (उनके आवास से) बाहर निकालवा दो। सं.-विवासयत ।
• विवंजनैन = स्पष्ट लिखावट (के आधार पर)। सं.-व्यञ्जनेन। व्यञ्जनं-विशेषणीयाङ्गौ (शब्द०)। 'व्यञ्जनं लञ्छनं स्पष्टनिष्ठानावयवेष्वपि' (अमर० ३.१२८९) । 'व्यञ्जनं श्मश्रुचिह्नाङ्कः' (अनेकार्थ० ३.१००८) । 'व्यञ्जयति प्रकटान् कुर्वन्त्यनेनेति व्यञ्जनानि' (उव्वट) । पालि-व्यञ्जनं, वञ्जनं (व्यञ्जनम्) ।
• कोठाविषवेषु = किलों (अर्थात्, किलेबंदी किए हुए नगरों) में तथा जिलों में। सं.-कोष्ठविषयेषु। 'कोष्ठोऽन्तं पुरः समं' (अभिधान० ४.९७३) । 'विषय आश्चर्य' (अमर० ३.११४१) । 'विषयः- इन्द्रियांगोचरे