सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

Apastamba Dharmasutra with Hindi Commentary

महर्षि आपस्तम्ब / हरदत्त टीका द्वारा

DevanagariSanskritpublished399 पृष्ठ

पृष्ठ 91, कुल 399 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 91

८० आपस्तम्बधर्मसूत्रे [ (प.४)क. १४.
ज्ञायमाने वयोविशेषे वृद्धतरायाऽभिवाद्यम् ॥ १३ ॥
क्रमार्थमिदम्(१) वयोविशेषे ज्ञायमाने पूर्वं वृद्धतरायाऽभिवाद्यम् अभिवादनं
कर्तव्यम् । पश्चाद्वृद्धायेति ॥ १३ ॥
विषमगतायाऽगुरवे नाभिवाद्यम् ॥ १४ ॥
उच्चैःस्थाने नीचैःस्थाने वाऽवस्थितो विषमगतः । तस्मै गुरुव्यति-
रिक्ताय नाभिवाद्यम् । गुरवे त्वभिवाद्यमेव, दर्शने सति तूष्णीमवस्थान-
स्याऽयुक्तत्वात् ॥ १४ ॥
अन्वारुह्य चाभिवादयीत ॥ १५ ॥
इदमगुरुविषयम् । यत्रासावभिवादनीयः स्थितः तत्रान्वारुह्याभिवाद-
यीताऽभिवदेत् । अन्ववरुह्येत्यापे द्रष्टव्यम , न्यायस्य तुल्यत्वात् । गुरौ
तु दृष्टमात्र एवाभिवादनमित्युक्तम् ॥ १५ ॥
सर्वत्र तु प्रत्युत्थायाभिवादनम् ॥ १६ ॥
सर्वत्र गुरावगुरौ च प्रत्युत्थायैवाभिवादनं कर्तव्यम् ॥ १६ ॥
उत्तरे द्वे सूत्रे निगदसिद्धे ॥
(२)अप्रयतेन नाभिवाद्यं, तथाऽप्रयताया,ऽप्र
यतश्च न प्रत्यभिवदेत् ॥ १७ ॥
यद्यज्ञानादप्रयताय कश्चिदभिवादयेत् तथापि सोऽप्रयतो न प्रत्य-
भिवदेत् ॥ १७ ॥
पतिवयसः स्त्रियः ॥ १८ ॥
पत्युर्यद्वयस्तदेव स्त्रीणां वयः । तेन तदनुरोधेन ज्येष्ठभार्यादिष्व-
भिवादनम् ॥ १८ ॥
न सोपानद्वेष्टितशिरा अवहितपाणिर्वा-
भिवादयीत ॥ १९ ॥
अवहितपाणिः समिध्रुशादिहस्तः, दात्रादिहस्तो वा । अन्यत्प्रसिद्धम्॥
सर्वनाम्ना स्त्रियो राजन्यवैश्यौ च(३) न नाम्ना ॥ २० ॥
१. 'वचन'मित्यधिक ख. पु. २. इद सूत्रं त्रिधा विभक्त ख. च. पु.
३. 'न नाम्ना' इति पृथक् सूत्रं कृतं क. पु