आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

अनध्यायाः ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । ६३
अपर आह—अनुवाकग्रहणान्मन्त्रब्राह्मणयोरेव प्रतिषेधः, नाङ्गाना-
मिति ॥ १६ ॥
नित्यप्रश्नस्य चाऽविधिना ॥ १७ ॥
नित्यं प्रश्नाध्ययनं यत्न स नित्यप्रश्नो ब्रह्मयज्ञः । तस्य चाविधिना व-
क्ष्यमाणेन प्रकारेण विनाऽनुवाकाध्ययनमविहितम् । यद्यपि नित्यं ब्रह्म-
यज्ञाध्ययनं तथापि केनचिदप्यङ्गेन विना न कर्तव्यम् । तेन विस्मृत्य
प्रातराशे कृते प्रायश्चित्तमेव न ब्रह्मयज्ञः । मनुः—
'स्नातकव्रतलोपे च प्रायश्चित्तमभोजनम्' । इति ॥ १७ ॥
तस्य विधिः ॥ १८ ॥
तस्य नित्यप्रश्नस्य विधिर्वक्ष्यते ॥ १८ ॥
अकृतप्रातराश उदकान्तं गत्वा प्रयतः शुचौ देशे
ऽधीयीत यथाध्यायमुत्सृजन्वाचा ॥ १९ ॥
अकृतदिवाभोजन उदकसमीपं गत्वा प्रयतः स्नानमार्जनादिशुद्धः
शुचौ देशे प्राच्यामुदीच्यां वा दिश्यच्छदिर्दर्शोऽधीयीत । यथाध्यायं यथा पा-
ठमनुषङ्गरहितमुत्सृजन् आदित आरभ्य प्रथमादिष्वहस्सु(१) अधीयीत
द्वितीयादिषूत्सृज्य ततः परमधीयीत । वाचा उच्चैरित्यर्थः ॥ १९ ॥
मनसा चाऽनध्याये ॥ २० ॥
अनध्याये च मनसाऽधीयीत नित्यस्वाध्यायम् ॥ २० ॥
विद्युति चाऽभ्रग्रायां स्तनयित्नावप्रायत्ये प्रेतान्ने
नीहारे च मानसं परिचक्षते ॥ २१ ॥
विद्युति अभ्रग्रायामविरतायाम् । स्तनयित्नौ चाऽभ्यग्रे । अप्रायत्ये आ-
त्मनोऽशुचिभावे । प्रेतान्ने च भुक्ते । नीहारे च नीहारो हिमानी तस्मिंश्च
वर्तमाने । मानसमनन्तरोक्तमध्ययनं परिचक्षते वर्जयन्ति ॥ २१ ॥
श्राद्धभोजन एवैके ॥ २२ ॥
एके त्वाचार्याः श्राद्धभोजन एव मानसं परिचक्षते, न विद्युदादिषु॥२२॥
विद्युत्स्तनयित्नुवृष्टिश्चापतौ(२) यत्र सन्निपते-
युस्त्र्यहमन्ध्यायः ॥ २३ ॥

---

१. अधीतं यत् तत् इति ड. पु. २. "यत्र" इति नास्ति क. पु.