आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

२८० आपस्तम्बधर्मसूत्रे [ (प.९.) क. २४
पुनरपि गार्हस्थ्यमेव प्रकारान्तरेण स्तौति—
अथाप्यस्य प्रजातिममृतमाम्नाय आह--प्रजामनु
प्रजायसे तदु ते मर्त्याऽमृतमिति ॥ १ ॥
अथाऽपि अपि च अस्य गृहस्थस्य प्रजापतिं प्रजासन्तानम् अमृतम् अम-
रमणम् आम्नायो वेद आह हे मर्त्य मरणधर्मन् ! प्रजां जायमानामनु त्व प्रजायसे
त्वमेव प्रजारूपेण जायसे । तदेव ते मरणधर्मिणः अमृतममरणमिति ।
न त्व म्रियसे, यतस्त्वं प्रजारूपेण तिष्ठसीति ॥ १ ॥
उपपन्नं चैतदित्याह—
अथाऽपि स एवाऽयं विरूढः पृथक्प्रत्यक्षेणोपल-
भ्यते दृश्यते चाऽपि सारूप्यं देहत्वमे-
वाऽन्यत् ॥ २ ॥
अपि च स एवाऽय पृथग्विरूढः प्रत्यक्षेणोपलभ्यते । स एव द्विधाभूत इव
लक्ष्यते । दृश्यते हि सारूप्य द्वयोः । देहमात्रं तु भिन्नम् । देहत्वमिति
स्वार्थिकस्त्वः ॥ २ ॥
यदि पुत्ररूपेणाऽवस्थानं, किमेतावतेत्याह--
ते शिष्टेषु कर्मसु वर्तमानाः पूर्वेषां साम्परायेण
कीर्तिं स्वर्गं च वर्धयन्ति ॥ ३ ॥
ते पुत्राश्शिष्टेषु चोदितेषु कर्मसु वर्तमाना अवस्थिताः पूर्वेषा पितृपिता-
महादीनां साम्परायेण परलोकेन सम्बद्धानां कीर्ति स्वर्ग च वर्धयन्ति—अ
स्याऽयं पुत्र एवं कर्मा, अस्याऽय पौत्र इति । स्वर्गं च वर्धयन्ति । कीर्ति-
मतां हि स्वर्गवासश्श्रूयते ॥ ३ ॥
एवमवरोऽवरः परेषाम् ॥ ४ ॥
एवमनेन प्रकारेण अवरोऽवर परेषां कीर्तिं स्वर्गं च वर्धयति ॥ ४ ॥
आभूतसम्प्लवात्ते स्वर्गजितः ॥ ५ ॥
भूतसम्प्लवो महाप्रलयः । आ तस्मात्ते पुत्रिणस्स्वर्गजितो भवन्ति ते च ५
पुनस्सर्गे बीजार्था भवन्तीति भविष्यत्पुराणे ॥६॥
प्रलयानन्तरं सर्गः, तत्र संसारस्य बीजार्थाः प्रजाार्थाः प्रजापतयो
भवन्तीति भविष्यत्पुराणे श्रूयते ॥ ६ ॥