आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

पतनीयप्रायश्चित्तम् ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । १५७
अधर्माहृतान् भोगाननुज्ञाय न वयं चाऽधर्मश्चेत्यभि
व्याहृत्याऽधो नाभ्युपरिजान्वाच्छाद्य त्रिषव-
णमुदकमुपस्पृशन्नक्षीराम्ललवणं भुञ्जा-
नो द्वादश वर्षाणि नाऽगारं
प्रविशेत् ॥ ११ ॥
ब्राह्मणस्वहरणम् ,
(१)चण्डालान्त्यस्त्रियो गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च ।
पतत्यज्ञानतो विप्रो ज्ञानात्साम्यं तु गच्छति ॥
इत्येवमादिकमुदाहरणम् । ये अधर्माहृता भोगास्ताननुज्ञाय परि-
त्यज्य 'न वयं चाऽधर्मश्चे'ति प्रैषं ब्रूयात् । तस्यार्थः-वयं चाऽधर्मश्च सह
न वर्तामह इति । अधो नाभित्यादि (२४.११.)गतम्। नात्राऽर्धशाणीपक्षो
भिक्षाचर्यं वा ॥ ११ ॥
ततस्सिद्धिः ॥ १२ ॥
एतस्य द्वादशवार्षिकस्याऽन्ते सिद्धिः शुद्धिर्भवति ॥ १२ ॥
अथ सम्प्रयोगस्स्यादार्यैः ॥ १३ ॥
प्रायश्चित्तोपदेशात् सिद्ध्युपदेशाच्च सिद्धे पुनर्वचनं 'ज्ञा-
नात्साम्यं तु गच्छती'त्यस्याऽपवादार्थम् ॥ १३ ॥
एतदेवाऽन्येषामपि पतनीयानाम् ॥ १४ ॥
उक्तव्यतिरिक्तानि यानि पतनीयानि पूर्वमुक्तानि तेषु यत्राऽऽदृत्य
प्रायश्चित्तं (२)नोक्तं तेषामप्येतदनन्तरोक्तमेव प्रायश्चित्तं वेदितव्यम् ।
उक्तविषये विकल्प इत्यन्ये । तत्र ज्ञानाज्ञानकृतो विकल्पः ॥ १४॥
गुरुतल्पगामी तु सुषिरां सूर्मिं प्रविश्योभयत
आदीप्याऽभिदहेदात्मानम् ॥१५॥
यस्तु गुरुतल्पगामी सोऽन्तःप्रवेशयोग्यां सुषिरां सूर्मिं कृत्वा प्रविशेत्
प्रविश्योभयतःपार्श्वयो(३)र्वह्निमादीपयेत् । आदीप्त्याऽऽत्मानमभिदहेत् । "ज्वलितां
वा सूर्मिं परिष्वज्य समाप्नुया (२५. २. )" दित्यत्रैव कियानपि
१. म. स्मृ. ११ १७६. २. अनुक्त. इति. क. ख. पु.
३. वह्निमिति नास्ति क. छ. पु.